ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Къэралым и журналистхэм я зэхуэсышхуэм

2017-11-30

  • Иджыблагъэ Москва щекIуэкIащ Урысейм и Журналистхэм я союзым и XII съезд. Абы кърихьэлIат щIыналъэ 80-м къикIа цIыху 750-м нэс. Ди республи-кэм и лIыкIуэу зэхуэсым хэтащ КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщIым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Шаваевэ Разият, газетхэм, журналхэм я редактор нэхъыщхьэхэу Юрченкэ Наталье, Къардэн Мухьэмэд, Болэт Арсен, Доткъул Сэфарбий, Додуев Аскэр сымэ, журналистхэу Хулаевэ Марзият,  Щоджэн Iэминат, Семёновэ Люазэ сымэ.
  •  
  • Къэралым я Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI къалэныр илъэс 25-рэ хъуауэ езыхьэкI Богданов Всеволод зэIущIэр къызэIуихри иужьрей илъэситхум Союзым щекIуэкIа Iуэхугъуэ нэхъыщхьэхэм кIэщIу тепсэлъыхьащ. Абы къыхигъэщащ зэгухьэныгъэм иIэ лъытэныгъэр иужьрей зэманым нэхъ лъагэ зэрыхъуар, экономикэ и лъэныкъуэкIэ и Iуэхухэр зэрефIакIуэр, журналист-ветеранхэм ядэIэпыкъуну Iэмал нэхъыбэ зэрагъуэтар. Псом хуэмыдэу зэрыгушхуэ Iуэхугъуэу къехъулIахэм ящыщщ Журналистхэм я Дунейпсо Федерацэм щыщ зэрыхъуар, ЮНЕСКО-м меморандум къызэрыдащтар. Абыхэм Урысейм и журналистхэм Iэмал кърат хамэ къэрал редакцэхэм нэхъ купщIафIэу ядэлэжьэну.
  • Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и секретарь Денис Токарский жиIащ Союзым и пщIэр къэIэтын папщIэ абы и хозяйствэ лъэныкъуэм гулъытэ нэхъыбэ игъуэтын зэрыхуейр.
  • - Нэхъыбэу а гулъытэм хуэныкъуэр щIыналъэ къудамэхэращ. Иужьрей зэманым къыдохъулIэ а Iуэхугъуэр ипэкIэ дгъэкIуэтэну, апхуэдэу щыщыткIэ, щIыналъэ пхыдзахэм мылъку и лъэныкъуэкIэ я Iуэхур ипэкIэ кIуэтэнущ, – жиIащ Токарский.
  • Къэрал Думэм ХъыбарегъащIэ политикэмкIэ, хъыбарегъащIэ технологиехэмрэ связымкIэ и комитетым и унафэщI, Урысейм и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и секретарь Левин Леонид зэрыжиIамкIэ, печатым, журналистхэм ятеухуауэ Думэм дэфтэр, хабзэ къищтэн хъуамэ, абы жыджэру холэжьыхь Iэна-тIэм хэзыщIыкI экспертхэр, Iуэхум фIыуэ щыгъуазэ IэщIагъэлIхэр. Абыи къыхигъэщащ щIыпIэхэм щыIэ къудамэхэм нэхъри жыджэру я гуныкъуэгъуэхэр къэралым и орган нэхъыщхьэхэм нагъэсыным хущIэкъун зэрыхуейр, экономикэ  и лъэныкъуэкIэ абыхэм я Iуэхур зэрымыщIагъуэр къалъытэу, Думэм законопроектыщIэхэр къыщыхалъхьэн папщIэ.
  • Апхуэдэу къызэхуэсахэр хэтащ Секретариатым, къэзыпщытэ комиссэм, зэгухьэныгъэм и къудамэхэм ялэжьахэм теухуа псалъэмакъым. КъинэмыщIауэ, Союзым и Уставым зэхъуэкIыныгъэ къыхыхьа-     хэр къалъытэри, ахэри къащтащ. Уставым щIэуэ хагъэхьахэм щыщщ зэгухьэны-гъэм и унафэщIыр пIалъитI нэхърэ нэхъыбэкIэ а IэнатIэм пэрытыну зэрыхуимытыр.
  • Зэхуэсым и къалэн нэхъыщхьэу щытар Урысейм и Журналистхэм я союзым и        IэтащхьэщIэр хэхынырт. 1992 гъэ лъандэрэ а IэнатIэм пэрыт Богданов Всеволод иджырей хэхыныгъэхэм зэрыхэмытынур нэхъапэIуэкIэ хэIущIыIу ищIат. А къулыкъум хущIэкъуу щым зыкъагъэлъэгъуат, ауэ съездым щIидзэн и пэ къихуэу тIум – Трофимов Андрейрэ Серебряный Романрэ зэрыщIегъуэжар къыжаIащ. Зэгухьэныгъэм и унафэщIу IэIэткIэ хахащ Соловьёв Владимир.
  • IэщIагъэм ирилажьэхэм гуныкъуэгъуэ куэд яIэт, Iэмал ягъуэта щIыкIэ ахэр утыку кърахьэну, зэрызэфIахыну щIыкIэхэм тепсэлъыхьыну гукъыдэж яIэт. Абыхэм ящыщ куэд утыкум къыщыпсэлъащ, и щхьэ течауэ и гугъу ящIащ иужьрей зэманым IэнатIэм пэрытхэм ягъуэт щыщIэныгъэхэм, зи къалэн зыгъэзащIэу яукIахэм ятеухуауэ къуаншагъэ зыбгъэдэлъ-хэр сэтей къызэрамыщIым, нэгъуэщI куэдми.
  • Апхуэдэу IэгуауэшхуэкIэ даIыгъащ Якутие щIыналъэм къикIа Христофоровэ Марие и къэпсэлъэныгъэр. Ар зыгъэпIейтейр лъэпкъ журналистикэр зэрыдэхуэхрат:
  • - ЩIыпIэ пхыдзахэм лъэпкъыбзэхэмкIэ къыщыдэкI газетхэм, журналхэм я щытыкIэм дегъэгузавэ. ТедзапIэ нэхъ инхэм я тиражыр проценти 5 – 6-кIэ нэхъ мащIэ хъумэ, зи гугъу сщIы тедзапIэ цIыкIухэм я тиражыр а бжыгъэм нэхърэ куэдкIэ нэхъыбэу йохуэх. А Iуэхугъуэм хэкIыпIэ къыхуэгъуэтын хуейщ, – жиIащ Христофоровэм.
  • Апхуэдэу зэхуэсым къыщаIэта гупсы- сэхэм ящыщщ IэщIагъэм щIалэгъуалэ куэду къызэрыхэмыхьэр.
  • - Иужьрей зэманым «блогерхэм» интернетым зыщаубгъуащ, икIи ар языныкъуэ-хэм журналистхэм зэрыхабжэр щыуагъэу къызолъытэ, сыту жыпIэмэ, интернетым сыт къыщамыпсэлъми, хабзэ и лъэныкъуэкIэ зыми жэуап ихьыркъым, – жиIащ «Московский комсомолец» газетым и редактор нэхъыщхьэ Гусев Павел.
  • Псоми гу лъатащ икIи гъэщIэгъуэн ящыхъуащ телевиденэм и канал нэхъыщхьэхэр съездым зэрыщымыIар. Телекамерэ зэрыщIэмытыр зэгухьэныгъэм иригъэкIуэкI лэжьыгъэр къэралым къызэрыфIэмыIуэхум и щыхьэту къалъытащ икIи а щытыкIэм зегъэхъуэжын папщIэ зэфIэгъэкIыпхъэхэм я гугъу ящIащ.
  • Зэман и пэкIэ къэралым и журналистхэм я зэгухьэныгъэм хэкIауэ щытахэу Москварэ Санкт-Петербургрэ я журналистхэм къагъэзэжри, Союзым щыщ хъужахэщ икIи ар «лъэбакъуэ тэмэму ячауэ» псоми къалъытащ, Iэгуауи хуаIэтащ.
  • Богданов Всеволод илъэс 25-кIэ зэгухьэныгъэм щилэжьахэр къалъытэри, Союзым «ЩIыхь зиIэ и унафэщIу» хахащ.
  • Соловьёв Владимир къызэхуэсахэм я пащхьэ къыщыщыпсалъэм къыхигъэщащ зэгухьэныгъэр зыужьыныгъэм и гъуэгу бгъуфIэм теувэным зэрелэжьынур, IэщIагъэм и пщIэр къэIэтыжыным къарууэ иIэр зэрырихьэлIэнур.
  • ЦIыхубэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм но-бэ къалэн ин я пщэ дэлъщ жылагъуэ гупсысэр зэфIэгъэувэнымкIэ, хьэл-щэныфIхэр хъумэнымкIэ, мамырыгъэмрэ зэгурыIуэныгъэмрэ гъэбыдэнымкIэ. Журналист IэщIагъэ мытыншым ирилажьэ псоми Москва щекIуэкIа зэхуэсым ифI къыдэкIыну догугъэри, ар икIэщIыпIэкIэ зыхэтщIэну ди гуапэщ.
  •  
  • Тхыгъэри сурэтри зейр
  • ЩОДЖЭН  Iэминатщ.