ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Кавказыр куууэ ядж

2017-11-25

  • Дон Iус Ростов къалэм дэт Ипщэ Федеральнэ университетым иджыблагъэ щекIуэкIащ Кавказыр зыдж щIэныгъэлIхэм я 1 Дунейпсо конгресс. «Кавказ Ин: щIыналъэм и зыужьыныгъэмрэ щыпсэу лъэпкъхэмрэ» фIэщыгъэр зиIа а зэхуэсым хэтащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым икIа гуп. Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор Кузьминов Пётр зи пашэ гупым хэтащ доцентхэу Щоджэн Мурат, Чемаев Назир, Локъуэ Марианнэ, студентхэу Къардэн Къантемыррэ Къущхьэ Анзоррэ.
  •  
  • Конгрессым щытепсэлъыхьащ иджырей лъэхъэнэм мыхьэнэшхуэ щызиIэ Iуэхухэм (терроризмэм, экстремизмэм, къэралхэм яку дэлъ зэхущытыкIэм, лъэпкъхэмрэ абыхэм я щэнхабзэхэмрэ хъума зэрыхъуну щIыкIэхэм, нэгъуэщIхэми). Апхуэдэу абы къыщаIэтащ Кавказым и тхыдэм ехьэлIа Iуэхугъуэхэу XIX лIэщIыгъуэм и 60 гъэхэм Кавказ Ищхъэрэм щекIуэкIахэм, совет властым щIыналъэм щыпсэу лъэпкъхэм я щэнхабзэхэм заужьынымкIэ иIа мыхьэнэм, нэгъуэщIхэми. А Iуэхугъуэхэр къызэщIэзыубыдэ доклад купщIафIэ зэхуэсым щищIащ КъБКъУ-м и профессор Кузьминов Пётр.
  • ЗэIущIэм утыку кърахьащ ди щIыналъэм и зыужьыныгъэм теухуа нэгъуэщI къэхутэныгъэхэри. Къызэхуэсахэр и щхьэр течауэ тепсэлъыхьащ зыгъэпIейтей Iуэхухэм. Студентхэр жыджэру абы зэрыхэтам уимыгъэгуфIэу къанэртэкъым. Шэч хэмылъу, апхуэдэ зэIущIэхэр хуабжьу сэбэпщ ахэр щIэныгъэ-къэхутэныгъэ лэжьыгъэм дегъэхьэхынымкIэ.
  • - Конгрессым дызэрыхэтам гупсысэ- щIэхэр ди гум кърилъхьащ. Къапщтэмэ, дэ нэхъыфIу къыдгурыIуащ щIэныгъэ-къэхутэныгъэхэм я купщIэр, абыхэм жылагъуэм щаIэ мыхьэнэр, – жаIащ студентхэм. – КъищынэмыщIауэ, зэхуэсыр сэбэп хъуащ щIыналъэ зэмылIэужьыгъуэхэм яку дэлъ зэпыщIэныгъэхэр нэхъри гъэбыдэнымкIэ.
  • КЪАРДЭН Маритэ.