ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Бзэм и къарур, IэфIыпIэр

2017-10-24

  • И къару щымысхьыжу щIэблэм ядэлажьэхэм ящыщщ Налшык къалэ дэт 5-нэ курыт еджапIэм адыгэбзэмрэ литературэмкIэ илъэс 25-рэ хъуауэ щезыгъаджэ Къурмэн Эммэ.
  •  
  • Къурмэн Эммэ

    Зэрысабийрэ егъэджакIуэ IэщIагъэм щIэхъуэпса Эммэ курыт школыр къиуха нэужь КъБКъУ-м адыгэбзэмрэ литературэмкIэ иIэ къудамэм щIэтIысхьэри щIэныгъэ нэхъыщхьэ зригъэгъуэтащ. 1992 гъэм ар къиухри, илъэс 19-м иту лэжьэн щIидзауэ нобэр къыздэсым а зы щIыпIэм щолажьэ.

  • ЕджакIуэхэм я анэдэлъхубзэр нэхъыфIыжу зэраригъэлъагъуным, бзэм и къарур, абы и IэфIыпIэ псори зэрызахригъэщIэным, къыдалъхуа бзэм япэ зыри ирагъэщын зэрыхуэмейм, къызыхэкIа лъэпкъым хуэпэжыным щепIыкI абы еджакIуэхэр. Лэжьыгъэр сыт щыгъуи щIэщыгъуэ щыхъуу, махуэщIэм хуэпIащIэу, сабийхэм нэхъ псынщIэу яхыхьэу и щIэныгъэмкIэ ядэгуэшэну хуейуэ апхуэдэщ Эммэ.
  • Абы и дерсхэм къыщегъэсэбэп егъэджэныгъэм ехьэлIауэ ФГОС-м къигъэув Iэмалхэр: джэгукIэ зэхуэмыдэхэр, теплъэгъуэ щIэщыгъуэхэр, зэпеуэхэр, нэгъуэщIхэри. Егъэджэныгъэм щIэуэ къыхыхьэ IуэхугъуэщIэхэми зыщигъэгъуазэ зэпытщ Эммэ. Абы и лэжьыгъэм жыджэру къыщегъэсэбэп интернетыр, компьютерым и Iэмалхэр. Ахэр и дерсхэм лъабжьэ яхуищIурэ ди хабзэмрэ щэнхабзэмрэ, ди тхакIуэхэмрэ цIыху цIэрыIуэхэмрэ ятеухуауэ дерс зэIухахэр ирегъэкIуэкI.
  • Къурмэныр ныбжьыщIэхэм яхэтщ гуапэу, тэмакъкIыхьу, яхуэсакъыу, я ныбжьэгъуфIым хуэдэу я дзыхь кърагъэзу. Ар сабийхэм яхущытщ набдзэгубдзаплъэу, дэтхэнэми зэрепсэлъэн бзэ къыхуегъуэтыф, абы щхьэкIэ ныбжьыщIэхэр Эммэ къечэнджэщу, къепсэлъылIэу апхуэдэщ.
  • ЕгъэджакIуэми дежкIэ гуфIэгъуэ нэхъ ин дыдэр и гуащIэ зыхилъхьа, и къару зытригъэкIуэда еджакIуэр утыку ихьэу и зэфIэкIыр игъэлъагъуэрэ абы гулъытэ игъуэтмэщ. КъыжыIапхъэщ Эммэ иригъаджэхэм еджапIэми, республикэми щекIуэкI зэпеуэхэм сыт щыгъуи фIыкIэ зыкъызэрыщагъэлъагъуэр, увыпIэфIхэр къызэрыщахьыр. Апхуэдэу абы и еджакIуэхэм мызэ-мытIэу адыгэбзэмрэ литературэмкIэ республикэпсо олимпиадэхэм япэ увыпIэхэр къыщахьащ, ЩIалэгъуалэмрэ сабийхэмрэ я творчествэмкIэ республикэ уардэунэм щрагъэкIуэкI, усэ еджэнымкIэ, щIэныгъэ къэхутэныгъэ лэжьыгъэ нэхъыфI гъэлъэгъуэнымкIэ, нэгъуэщI зэпеуэхэмкIи къыхэжаныкIыу апхуэдэхэщ. Абыхэм къищынэмыщIауэ, Эммэ урок зэIуха игъэхьэзырри, «Си бзэ – си псэ, си дуней» республикэ фестиваль-зэпеуэм хэтащ, ар къэпщытакIуэхэм куэду гурыхь ящыхъуауи щытащ.
  • ЩIэблэр егъэджэнымрэ гъэсэнымкIэ къигъэлъэгъуа ехъулIэныгъэхэр къалъытэурэ, абы зыбжанэрэ къыхуагъэфэщащ щытхъу, фIыщIэ тхылъхэр.
  • Зи щIэныгъэри зи зэфIэкIри щIэблэм щIэныгъэрэ гъэсэныгъэрэ етыным тезыухуа Эммэ до-хъуэхъу зыпэрыт IэнатIэм адэкIи и къарур пэлъэщу илъэс куэдкIэ узыншэу лэжьэну.
  • ХЬЭРЭДУРЭ  Аллэ.