ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

ЖэрдэмщIакIуэ Алэкъей Инал

2017-10-10

  • Экономикэр гъэхуауэ зэтеувэныр, цIыхухэм  я псэукIэр ефIэкIуэныр мэкъумэш IэнатIэхэмрэ жылагъуэхэмрэ зэрызаужьым куэдкIэ елъытащ. Ар фIыуэ къызыгурыIуэ IэщIагъэлI жы­джэрхэм, жэрдэмщIакIуэхэм ящыщщ «Албир» мэкъумэш кооперативым и тхьэмадэ Алэкъей Инал. ЛэжьакIуэшхуэщ, емызэшщ, ипэкIэ плъэ унафэщI гумызагъэщ. 2005 гъэм къызэригъэ­пэща предприятэр лъэ быдэкIэ увауэ, илъэс къэс и зэфIэкIым хегъахъуэ, къалэныщIэхэр зыхуегъэувыж.

 

УФ-м мэкъумэш хозяйствэмкIэ и ми­нист­рым и япэ къуэдзэ Хьэту Жамболэт (ижьымкIэ щытщ) Алэкъей Инал егъэлъапIэ.

  • Дызэрыщыгъуазэщи, ехъулIэныгъэ къызы­дэкIуэр тегушхуауэ Iуэхур зыунэтI, зыбгъэдэт IэнатIэм и мыхьэнэр нэгъэсауэ зыхэзыщIэ, лэжьыгъэм кIэухыу иIэнумкIэ жэуаптакIуэу къэув цIыхурщ. А нэщэнэфI псори Алэкъейм далъагъу. Коопера­тивыр IэнатIэ куэдым йолэжь: гъавэ щIапIэу гектар миным щIигъу, къызыпыкIэ пхъэщхьэмыщхьэ хадэу гектарипщI зэрехьэ. Джэдкъазу мин щэ-щIым хуэщIа джэдэщ екIу иухуащ, метр зэбгъузэнатIэ минищым помидор щегъэкI, мазитI къэс а хадэхэкI берычэтым хуэдэу тонн 66-м нэс къы­щIечыж. МыIэрысэмрэ помидорымрэ Мэзкуу, Екатеринбург къалэхэм, Уралымрэ Сыбырымрэ ире­гъашэ. Предприятэм и нартыхумрэ гуэдзымрэ ­Урысей Федерацэм и нэгъуэщI щIыналъэхэм щIэупщIэ щаIэщ. Техникэ и лъэныкъуэкIэ и Iуэхур зэпэщщ. Иджырей трактору пщIым щIигъу, «ЗИЛ» автомашинэу тIу, «Нью Холланд» компанием къы­щIигъэкI комбайн лъэщхэм хуэдэуи апхуэдиз, ­адрей зыхуей мэкъумэш Iэмэпсымэхэр ирикъуу иIэщ. И хъумапIэм гъавэ тонн мин тIощI щIохуэ, ар зэрагъэгъущ Iэмэпсымэхэр гъэхуауэ мэлажьэ.
  • - Иджырей технологиехэр къыдогъэсэбэп, жы­лапхъэ хэплъыхьахэр, фейдэ нэхъыбэ къэзытхэр хыдосэ. Мылъку лей текIуадэми, абыхэм хэхъуэфI къытхуахь. Дэтхэнэми хуэдэу, щыщIэддзагъащIэм гугъуехь Iэджэми дыхуэзащ. Ахэр къызэднэкIы­нымкIэ сэбэпышхуэ къытхуэхъуащ Урысейм и ­Мэкъумэш банкым и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэр. Абы и Iуэхутхьэбзэхэр ноби къы­догъэ­сэбэп. КъищынэмыщIауэ, республикэм ­Мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министерствэм зыкъытщIегъакъуэ. Къэралым тхухих субсидиехэмрэ грантхэмрэ я фIыгъэкIэ, ди кооперативым зеужь, мэкъу­мэшхэкIыу къетхьэлIэм хыдогъахъуэ. ЛьготэкIэ къыдат щIыхуэр IуэхущIэхэм хыдолъхьэ, дяпэкIэ ди IэдакъэщIэкIхэм делэжьыжыну ди мурадщи, ар зэрыдублэну щIыкIэм догупсыс, тхузэ­фIэкIынухэр зэпыдолъыт. Нартыхум и гугъу сщIынкъыми, иужьрей илъэсхэм хьэмрэ гуэдзымрэ ­хъарзынэу къыдохъулIэ – дэтхэнэ гектарми хуэзэу ику иту ­центнер 36 – 40, абы нэхъыбэ къытыдох, – жеIэ ­кооперативым и тхьэмадэм.
  • «Албир» СХПК-р, Къэбэрдей-Балъкъэрым и ­мызакъуэу, къэралым и хозяйствэ нэхъыфIхэм ящыщщ. Ар мызэ-мытIэу къыхагъэщащ УФ-м ­Мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министерствэм къуа­жэхэм зегъэужьынымкIэ и департаментым и унафэщI Свеженец Владимиррэ Урысейм и Мэкъу­мэшыщIэ (фермер) хозяйствэхэм, мэкъумэш ­кооперативхэм (АККОР) я зэгухьэныгъэм и президент, Къэрал Думэм и депутат Плотников Владимиррэ.
  • Кооперативым и зэфIэкIымрэ и ехъулIэныгъэхэмрэ гулъытэншэ хъуакъым – АККОР-м и 28-нэ съездым ар щапхъэу къыщахьащ, Урысейм мэкъу­мэш хозяйствэмкIэ и министрым и япэ къуэ­дзэ Хьэту Жамболэт я IуэхущIапIэм и ЩIыхь тхылъыр Алэкъей Инал а зэIущIэшхуэм къыщритащ, тыгъэ щхьэхуэ къыхуищIащ.
  • Зэманым къигъэувхэм IуэхуфIкIэ пэджэжу зэ­пIэзэрыту зызыужь «Албир» СХПК-м и гъавэгъэкIхэм мыгувэу етIуанэ хэгъуэм щIадзэнущи, абы егугъуу зыхуагъэхьэзыр.
  •  
  • Хьэжыкъарэ  Алик.