ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Мы махуэхэм

2017-08-10

  • ШыщхьэуIум  и  10, махуэку
  • Эквадор Республикэм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1809 гъэм ар Испанием къызэрыхэкIым теухуа унафэ къащтащ, ауэ къэрал щхьэхуит щыхъупар 1822 гъэрщ.
  • 1793 гъэм дунейм и музей нэхъ ин дыдэхэм ящыщ, Париж дэт Луврыр цIыхухэр щIыхьэну, абы зыщаплъыхьыну хуиту къызэIуахащ.
  • 1833 гъэм Чикагэ и лъабжьэр ягъэтIылъащ. А зэманым ар цIыху щитI иримыкъу щыпсэу Уинди-Сити къуажэ цIыкIурт.
  • 1876 гъэм Канадэм щыщ Онтарио штатым и Брантфорд къалэм дунейм щыяпэу телефонкIэ ипсэлъыкIри, Белл Александр зыпищIащ абы километр 13-кIэ пэжыжьэ Парис къалэм.
  • 1889 гъэм Инджылызым щыщ Райлэндс Дэн зи щхьэтепIэр щхьэщыпIуантIэ хъу птулъкIэ къызэригупсысам щыхьэт техъуэ тхылъ къратащ.
  • 1921 гъэм РСФСР-м пощт маркэхэр къыщыдагъэкIыу щIадзащ.
  • 1985 гъэм Джексон Майкл доллар мелуан 47,5-кIэ «Битлз» гупым и уэрэд псори къищэхуащ.
  • Урыс, совет тхакIуэ Зощенкэ Михаил къызэралъхурэ илъэси 121-рэ ирокъу.
  • КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ, щIэныгъэлI Нало Ахьмэдхъан къызэралъхурэ илъэс 96-рэ ирокъу.
  • КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Емуз Гъузер къызэралъхурэ илъэс 88-рэ ирокъу.
  • Къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, «Горянка» газетым и япэ редактору щыта Сэбаншы Розэ къыщалъхуа махуэщ.
  • Театрымрэ киномрэ я актёр цIэрыIуэ, СССР-м и цIыхубэ артист Стриженов Олег и ныбжьыр илъэс 88-рэ ирокъу.
  • Литературовед, Дагъыстэным щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ Ержыб Аслъэн и ныбжьыр илъэс 87-рэ ирокъу.
  • Къэрал къулыкъущIэ, политик Собчак Анатолий къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу.
  • Сирием къикIыжа щIэныгъэлI, тхакIуэ Къумыкъу Мамдухь и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
  • Совет актёр, режиссёр, тхакIуэ Смехов Вениамин и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
  • Медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Мызэущ Борис и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
  • УсакIуэ, тхакIуэ, «Адыгэ амазонкэхэр» романыр зи IэдакъэщIэкI Ахъмэт МуIэед и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
  • Испанием къыщалъхуа, США-м щыпсэу киноактёр цIэрыIуэ Бандерас Антонио и ныбжьыр илъэс 56-рэ ирокъу.
  • Дунейм и щытыкIэнур
  • «pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 31 – 32-рэ, жэщым градус 20 – 22-рэ щыхъунущ.
  • ШыщхьэуIум и 11, мэрем
  • 1845 гъэм Урысейм щыяпэу Петербург щащIащ бахъэкIэ лажьэ мафIэгур. Ар трагъэувауэ щытащ Петербургрэ Москварэ зэпызыщIэ гъущI гъуэгум.
  • 1928 гъэм Москва къыщызэIуахащ Япэ союзпсо спартакиадэр.
  • 1959 гъэм Москва къыщызэIуахащ «Шереметьево» аэропортыр. Абы япэу къыщетIысэхащ Ленинград къилъэтыкIа Ту-104 кхъухьлъатэр.
  • 1973 гъэм СССР-м телевиденэ нэхъыщхьэм игъэлъэгъуэн щIидзащ серие куэд хъу «Семнадцать мгновений весны» фильмыр. Семёнов Юлиан и повестыр и лъабжьэу ар игъэуват Лиозновэ Татьянэ.
  • 1979 гъэм Днепродзержинск къалэм пэмыжыжьэу уэгум щызэжьэхэуащ Ту-134 кхъухьлъатитI. Абыхэм иса цIыхуи 178-р иукIащ, Ташкент къалэм и «Пахтакор» командэм щыщ футболист 17-ри абыхэм яхэту.
  • КъБР-м и цIыхубэ артист, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Къаздэхъу СулътIан къызэралъхурэ илъэс 83-рэ ирокъу.
  • Пакистаным и президенту щыта Мушарраф Первез и ныбжьыр илъэс 74-рэ ирокъу.
  • Медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, РАЕН-м и член-корреспондент, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Елгъэр Анатолий и ныбжьыр илъэс 72-рэ ирокъу.
  • Экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор ДзыхьмыщI Иринэ къыщалъхуа махуэщ.
  • Дунейм и щытыкIэнур
  • «pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 26 – 29-рэ, жэщым градус 17 – 19 щыхъунущ.