ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Мы махуэхэм

2017-04-20

  • Мэлыжьыхьым и 20, махуэку
  • Секретарым и дунейпсо махуэщ
  • Урысейм щагъэлъапIэ Лъы зытым и махуэр
  • Китаибзэм и махуэщ. 2010 гъэм ягъэувауэ къэралым щагъэлъапIэ.
  • 1656 гъэм Урысейм дыжьын ахъшэ жьгъейхэм я пIэкIэ гъуаплъэм къыхэщIыкIахэр къыщежьащ.
  • 1770 гъэм Кук Джеймс къихутащ Ипщэ-КъуэкIыпIэ Австралиер.
  • 1841 гъэм литературэм щыяпэу къыдэкIащ япэ детектив рассказыр. Ар По Эдгар итха «Убийство на улице Морг» жыхуиIэрт.
  • 1843 гъэм Урысейм къэрал мылъкумкIэ и министерствэм унафэ къыдигъэкIащ мэкъумэшыщIэхэр Сыбырым гъэIэпхъуэным теухуауэ, а щIыналъэм зегъэужьын мурадкIэ. А щIыпIэм кIуэным тегушхуэхэм мылъкукIэ, псэупIэкIэ къэралым защIигъакъуэрт.
  • 1901 гъэм Iэтауэ къызэIуахащ Москва дэт консерваторием и Залышхуэр.
  • 1902 гъэм Кюри зэщхьэгъусэхэу Мариерэ Пьеррэ радий элементыр къагъуэтащ.
  • 1920 гъэм хоккейр Олимп Джэгухэм я программэм хагъэхьащ.
  • 1922 гъэм Куржы ССР-м хэту къызэрагъэпэщащ Осетие Ипщэ автономнэ областыр, Цхинвали и къалащхьэу.
  • 1924 гъэм Тырку Республикэм и Конституцэр къащтащ.
  • 1937 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщ Прохладнэ станицэр къалэ хъуащ.
  • 1958 гъэм Тэтэрстаным и «Рубин» футбол клубыр къызэрагъэпэщащ.
  • Франджы республикэм и япэ президент икIи и иужьрей император Наполеон III къызэралъхурэ илъэс 209-рэ ирокъу.
  • КъБР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI Сындыку Тобий (Анатолэ) къызэралъхурэ илъэс 92-рэ ирокъу.
  • Совет актёр, РСФСР-м щIыхь зиIэ и артист, «Белое солнце пустыни» фильм цIэрыIуэм щигъэзэщIа ролым папщIэ Урысейм и Къэрал саугъэтыр зрата Луспекаев Павел къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
  • Режиссёр, УФ-ми КъБР-ми гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, КъБР-м и Къэрал саугъэтыр зрата Теувэж СулътIан и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу.
  • КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист НэщIэпыджэ Ибрэхьим къызэралъхурэ илъэс 84-рэ ирокъу.
  • УФ-ми КъБР-ми щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и академик Джырандокъуэ Михаил и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
  • Германием щылажьэ адыгэ хасэхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ ТIамжьыкъуэ (Цей) Умар Фарукъ и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
  • «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм и унафэщI, КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат Ацкъан Руслан и ныбжьыр илъэс 68-рэ ирокъу.
  • Къэрал, дзэ къулыкъущIэ, генерал-лейтенант, Красноярск крайм и губернатору, УФ-м ШынагъуэншагъэмкIэ и Сове- тым и УнафэщIу щыта Лебедь Александр къызэралъхурэ илъэс 67-рэ ирокъу.
  • Белгород къалэм потребкооперацэмкIэ и университетым и къудамэу Налшык дэтым и ректор, педагогикэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, УФ-ми КъБР-ми егъэджэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Щоджэн Ахьмэд и ныбжьыр илъэс 62-рэ ирокъу.
  • Совет хоккеист цIэрыIуэ, Олимп чемпион, Урысейм щIыхь зиIэ и тренер, УФ-м Физкультурэмрэ спортымкIэ и къэрал комитетым и унафэщIу щыта Фетисов Вячеслав и ныбжьыр илъэс 59-рэ ирокъу.
  • Дунейм и щытыкIэнур
  • «pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 13 – 16, жэщым градуси 6 – 8 щыхъунущ.
  •  
  • Мэлыжьыхьым и 21, мэрем
  • УФ-м щагъэлъапIэ ЩIыпIэ самоуправленэм и махуэр
  • Бухгалтер нэхъыщхьэм и махуэщ
  • Исландием щагъэлъапIэ хъыджэбзхэм я махуэр
  • Рим и махуэр ар зи къалащхьэ Италием щагъэлъапIэ. Ди эрэм и пэкIэ 753 гъэм мэлыжьыхьым и 21-м Ромул пащтыхьым Рим и лъабжьэр игъэтIылъауэ щытащ.
  • 1920 гъэм Налшык цIыхубэ хозяйствэм и щIыналъэ совет къыщызэрагъэпэщащ.
  • 1921 гъэм Налшык Лъэпкъ музей къыщызэIуахащ.
  • 1921 гъэм Армян ССР-р къызэрагъэпэщащ.
  • 1926 гъэм Къыргъыз АССР-р къызэрагъэпэщащ.
  • 1932 гъэм СССР-м и ВМФ-м и Хы хуэм флотыр къызэрагъэпэщащ.
  • 1939 гъэм Ленинград къыщызэIуахащ «Москва» кинотеатрыр. Ар залищ иIэу СССР-м япэу щащIа апхуэдэ IуэхущIапIэт.
  • 1951 гъэм Совет Союзым и Лъэпкъ Олимп Комитетыр къызэрагъэпэщащ.
  • 1954 гъэм СССР-р ЮНЕСКО-м хыхьащ.
  • Къэрал къулыкъущIэ, генерал-майор, Иорданием и лIыкIуэу Тыркум, Иракым, Китайм щыIа, Адыгэ ФIыщIэ Хасэм и тхьэмадэу щыта БырмамытI Фоуаз къызэралъхурэ илъэс 92-рэ ирокъу
  • Совет кинорежиссёр, СССР-м и цIыхубэ артист, СССР-м и Къэрал саугъэтыр тIэунейрэ, Лениным и цIэр зезыхьэ саугъэтыр зыхуагъэфэща Ростоцкий Станислав къызэралъхурэ илъэс 95-рэ ирокъу.
  • Инджылызым и пащтыхь Елизаветэ ЕтIуанэм и ныбжьыр илъэс 91-рэ ирокъу.
  • УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ артисткэ, КъБР-м и Къэрал саугъэтыр зрата ЖьакIэмыхъу КIунэ къыщалъхуа махуэщ.
  • Дунейм и щытыкIэнур
  •  «pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 16 – 19, жэщым градуси 8 – 9 щыхъунущ.