ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

­Уэзырмэджхэ я кхъуейплъыжькIэрыщIэ

2014-10-14

  •  Кавказ Ищхъэрэ псом щыIэ адыгэ жылагъуэхэм ящыщу, ипщэ лъэныкъуэмкIэ нэхъ пыIукIуэтыкIа дыдэу щысыр Къэбэрдей-Балъкъэрым и Шэрэдж куейм хиубыдэ Жэмтхьэлэ къуажэращ. Абы къыдэкIуэуи ар къурш лъабжьэхэм гъунэгъубзэу кIэщIыхьэ мэзылъэ Iуащхьэхэм я зэхуаку дэсщ. Апхуэдэ щIыпIэм ису ижькIэрэ къэгъуэгурыкIуэ жылэжьыр, дауи, ди адыгэ лъэпкъым и хабзэжьхэм, и бзэм, и тхыдэм пщIэ нэхъ щыхуащI, ахэр щыхъумэным нэхъ щегугъу къуажэхэм зэращыщым шэч къытрыуигъэхьэркъым. Иджыблагъэ ар аргуэру ди нэгу щIэкIащ.
  •  
  • Жэмтхьэлэ дэс Уэзырмэджхэ МэчрэIилрэ абы и щхьэгъусэ Розэрэ я унагъуэм Iэтауэ щагъэлъэпIащ а тIум я къуэ Залымрэ я нысэ Екатеринэрэ къащIэхъуа щIалэ цIыкIур. Сабийм тхьэлъэIу хуащIащ, кхъуейплъыжькIэрыщIи хузэфIащIащ. Абы нэхъыбэу щагъэджэгуар иджырей хьэпшыпхэрщ. Апхуэдэщ телевизор, жып телефоныфIхэм ящыщу 3, ноутбук, микроволновэ хьэку, сабэщып, Iэрыгъадэ машинэ, нэрынэ-нэрынэу зэрыс дыжьын пщэхъу, цIыхухъу джанэ…
  • Уэзырмэджхэ я пщIантIэ Iэхуитлъэхуитым дыщыдыхьам, хьэщIэ псори иджыри къызэхуэсатэкъым. Ар къэдгъэсэбэпри, къуажэм дэт ЩэнхабзэмкIэ унэм и лэжьакIуэхэу тхьэлъэIур зэрекIуэкIынум теухуауэ дэ япэу хъыбар дэзыгъэщIахэм дабгъэдыхьащ.
  •  - Мы унагъуэм исхэм лъэIукIэ зыкъытхуагъэзащ: «Куэд щIауэ дыпэплъауэ икIи димыIауэ, иджыблагъэ сабий къытщIэхъуащи, абы етщIэкIыну кхъуейплъыжькIэрыщIэр хабзэм тету тхуевгъэкIуэкIамэ ди гуапэт», жаIэри, – къыддэгуэшащ зи гугъу тщIы IуэхущIапIэм и художественнэ унафэщI Бозий Лерэ. – Дэри, хормейстер Къэгъэзэж Залинэрэ сэрэ, ЩэнхабзэмкIэ унэм и директор Уэрэзей Хьэлимэт ди пашэу, Уэзырмэджхэ дыкъэкIуащ, я гуфIэгъуэр зэрытхузэфIэкIкIэ яхуэдгъэдэхэн мурад диIэу. МодэкIэ пщIантIэбгъум щызэфIащIа макъамэгъэIу Iэмэпсымэхэр «зыгъэбзэрабзэр» Гъубжокъуэ Артуррэ Бахъуэ Русланрэщ. Ахэри ди лэжьакIуэщ. КIэщIу жыпIэмэ,  щхьэж щыдгъэзэщIэн хуей къалэныр зэхэдгъэкIри, Щэнхабзэм и унэм щылажьэхэр тхьэлъэIум дыкъэкIуащ. Фэри, мыпхуэдэ Iуэхугъуэхэр зэрырагъэкIуэкI щIыкIэм фытхутетхыхьыжын мурад фиIэу, «Адыгэ псалъэ» газетэм фыкъызэрытхуикIари ди гуапэ хъуащ.
  • Бозий Лерэ къызэрыхигъэщамкIэ, Уэзырмэджхэ къаIэт Iуэхур хабзэм тету яхуэгъэдэхэн зэрыхуейм и гугъу щащIым, ахэр зэгупсысахэм ящыщщ унагъуэм я нысэр, гущэхэпхэ зыхуащI щIалэ цIыкIум и анэ Екатеринэ, лъэпкъкIэ зэрыурысыр, къищынэмыщIауэ, жыжьэ къикI абы и Iыхьлыхэри тхьэлъэIум къызэрекIуэлIэнур.
  • - АтIэ, мис абыхэми тхьэлъэIум щекIуэкIыр къагурыIуэн папщIэ, дэ мурад тщIащ, гущэхэпхэр зэрекIуэкIыр япэ щIыкIэ адыгэбзэкIэ къэтIуатэу, и мыхьэнэм урысыбзэкIи дытепсэлъыхьыжыну, – къыпищащ и псалъэм Бозий Лерэ. – Мыдрейуэ, жыжьэ къикIа хьэщIэхэм кхъуейплъыжькIэрыщIэр къыщIрахьэжьэм, ар зэрырагъэкIуэкI щIыкIэм, нэгъуэщIхэми я гугъу хуэтщIынущ. Псалъэм папщIэ, пхъэшыкъу щызэфIащIэр унагъуэм къихъуар щыщIалэ цIыкIум и дежу зэрыщытыр дэ абыхэм яхузэхэдгъэкIынущ. КхъуейплъыжькIэрыщIэм ехьэлIа зэхьэзэхуэр иуха иужькIи, ар зэрекIуэкIа щIыкIэр ягу къызэринэнум, абы ди щIалэхэм къыщагъэлъэгъуэну лIыгъэмрэ жыджэрагъыу щызэрахьэнумрэ телъыджэ зэращыдгъэхъуным, здекIуэлIэжынухэм зэрыщыжаIэжынум дызэдегугъуну ди гугъэщи, ар къыдэхъулIэмэ, дэркIи гуапагъэщ, дызыкъуэгушхукIынщ. Нысэ цIыкIум и благъэхэр къэкIуагъэххэщ. Ахэр Iузэв, Краснодар къалэм, нэгъуэщI щIыпIэхэми къикIащ. Екатеринэ Рязанцевхэ япхъущ, къыщыхъуар Iузэв къалэрщ.
  • ТхьэлъэIум къекIуалIэхэр, ехъуэ- хъун мурад яIэу, псом япэу зыбгъэдыхьэхэр мы унагъуэм я нэхъыжь дыдэ Хьэлимэтт. Ар унагъуэр зей МэчрэIил и анэщ, Екатеринэ и гуащэшхуэщ.
  • - Гущэхэпхэ хуэдэу зэрагъэпэщауэ аращ, – къыджиIащ дэ цIыхубз Iумахуэм. – Илъэси 10-кIэ зыпэплъа сабийм и адэ Залым сри-анэшхуэщ. «Темырлан» зыфIаща щIалэ цIыкIур дунейм къызэрытехъуэрэ мази 2 хъууэ аращ.
  • Бзылъхугъэ нэхъыжьым деупщIащ езыр хэтхэ япхъуми.
  • - Сэ Гундэлэн балъкъэр къуажэм сыкъыщалъхуащ, Чипчиковхэ сащыщщ.
  • Езым къыджимыIамэ, Хьэлимэт димылъэпкъэгъуу къызэрыпщIэн мы дунейм теттэкъым, апхуэдизкIэ екIуу, дахэу ар адыгэбзэм ирипсалъэрти.
  • Уэрамым хуэгъэза унэбгъумрэ бжыхьымрэ я зэхуаку дагъэува пхъэшыкъум тхылъымпIэ кIапэхэр щIыкIэрыщIам и мыхьэнэр къыдгуригъаIуэмэ ди гуапэу, дэ зыхуэдгъэзащ МэчраIил и щхьэгъусэ, Залым и анэ Розэ.
  • - КхъуейплъыжькIэрыщIэм хьэпшыпышхуэхэр пыбдзэ хъунутэкъыми, абыхэм я пIэкIэ бжыгъэхэр зыкIэратха тхылъымпIэ кIапэхэр (конвертхэр) фIащIащ, – жиIащ Розэ.
  • ПщIантIэр махуэшхуэ теплъэ иIэу гъэщIэрэщIат. ТхьэлъэIур езыгъэкIуэкIхэм къызэхуэсахэр гуапэу ирагъэблагъэрт, лъэпкъ макъамэ узэщIэзыIэтэхэр гум ехуэбылIэу зэпымыууэ къагъэIурт, къыдыхьэхэм яфIэтелъыджэу, джэгу дахэ зэхашати, нэхъыщIэхэм я IутIыжыгъуэт. ТхьэлъэIум щапщэфI ерыскъыхэкI зэрахьэм и хъурымэ-жьэрымэр Iум IэфIу икIуэсыхьырт.
  • Жэмтхьэлэдэсхэм ирагъэщIэгъуэкIыу, Уэзырмэджхэ зэхашэ гущэхэпхэ тхьэлъэIум адыгэхэм куэд щIауэ къыддекIуэкI хабзэ хьэлэмэтхэм ящыщ зыбжанэ пасэрей щIыкIэм тету щагъэлъэгъуащ. Езы кхъуейплъыжькIэрыщIэм зезыпщыта щIалэхэм я зэхьэзэхуэр апхуэдизкIэ удэзыхьэхти, тхьэлъэIум къекIуэлIа псоми я нэхэр тедияуэ зыIэпишами ярейт. Пхъэшыкъум дэпщеяхэм яхэтащ гъунэгъу къуажэхэм къикIахэри.
  •  
  • Тхыгъэри сурэтри
  • КЪУМАХУЭ Аслъэн ейщ.