ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

ЩIызэпсалъэрзэгурыIуэн папщIэщ

2014-08-07

  • «Шэрджэс Iуэху» жыхуаIэм, къэралым папщIэ лъэпощхьэпоуэ щытыным и пIэкIэ, Урысейм и лъэр дуней псом гъэбыда щыхъунымкIэ сэбэп къихьыфынут. Апхуэдэу къелъытэ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и президент Сэхъурокъуэ Хьэутий.
  • - Уэ дауэ уеплърэ, шэрджэс Iуэхур къызэнэкIын хуей гугъуехьхэм ящыщ хьэмэрэ Урысей Федерацэм и къэрал щIыб политикэр пхыгъэкIынымкIэ хэкIыпIэ?
  • - ЖыIэн хуейщ «шэрджэс Iуэху» жыхуаIэмкIэ щытыкIэр щызэпкърыха тхылъхэм зэрыщыту адыгэ лъэпкъым къыпэщыт къалэн мытыншхэр къызэрагъэлъагъуэр. Гугъуехьхэр ХУIII- ХIХ лIэщIыгъуэхэм, Кавказ зауэр къэхъея нэужь, къежьащ, сыту жыпIэмэ а зауэм адыгэхэм гузэвэгъуэшхуэ къахудэкIуащ икIи лъэпкъыр дуней псом щызэбгридзащ. Иджыпсту адэжь щIыналъэм – Урысейм щыщ Кавказ Ищхъэрэм – лъэпкъым щыщу къинар мащIэ дыдэщ, нэхъыбапIэр къэрал 50-м щIигъум щикъухьащ.
  • Мис а псоми политикэ, экономикэ, социальнэ, щэнхабзэ IэнатIэхэм яхуэгъэза гугъуехьхэр къашэ. Уэ иджыпсту узыщIэупщIэр мы Iуэхур къэрал щIыб политикэм зэрыпыщIар аращи, къыхэзгъэщхьэхукIынщ: къазэрыхуиухам хуэдэу къыщыхута къэралхэм я жылагъуэ-политикэ гъащIэмрэ социальнэ Iуэхухэмрэ адыгэхэр тэмэму хэзэгъащ. Нобэ адыгэ диаспорэм а къэралхэм хуэфэщэн увыпIэ щеубыд, пщIэрэ щхьэрэ щиIэщ, жылагъуэ-политикэ утыкум езым и псалъэ щыжеIэф, къэрал унафэщIхэми къалъытэ. НэгъуэщI къэралхэм ис адыгэхэм зи цIэр жыжьэ щыIуа цIыхухэр – тхакIуэхэр, артистхэр, щIэныгъэлIхэр, Нобель и саугъэтыр зратахэр, олимп чемпионхэр, дунейпсо чемпионхэр, къэрал лэжьакIуэхэр, министрхэр, сенаторхэр яхэтщ.
  • Иджыпсту дэ зедгъэсэн хуейщ ди щэнхабзэ, тхыдэ, политикэ фIыгъуэхэр къэдгъэсэбэпурэ дунейпсо утыкум сэбэп дызэрыщыхъуным. Дунейпсо Адыгэ Хасэм хэт зэгухьэныгъэ псоми я гур УрысеймкIэ къэгъэзащ. Дэ дыурысей лъэпкъщ, нэгъуэщI къэралхэм щыпсэу адыгэхэр Урысейм щыщ ди лъэпкъэгъухэщ. Дэ ди къарур зыхуэунэтIар дуней псом адыгэу тетым я щэнхабзэр, акъылыр, экономикэ зэфIэкIыр УФ-м и сэбэп зыхэлъхэм, абы дунейм щиIэ пщIэр къэIэтыным хуэгъэлэжьэнырщ. Къэтщтэнщ Украинэм мы зэманым щекIуэкI гузэвэгъуэр. Дунейм щыIэ къэрал зэмылIэужьыгъуэ 50-м щыпсэу адыгэхэм Урысейм и идеологиер зэIухауэ даIыгъыу хуежьэмэ, абы УФ-м и къэрал щIыб политикэр зыфIэтэмэмхэм я бжыгъэм хигъэхъуэнущ. Мис а псоми къыхэкIыу «шэрджэс Iуэху» жыхуаIэр къэралым папщIэ лъэпощхьэпоуэ щытыным и пIэкIэ Урысейм и лъэр дуней псом щыгъэбыдэнымкIэ сэбэп хъуфынут.
  • - Олимпиадэм и пэ къихуэу абы теухуа утыку Iуэху куэд щыIащ. Уэ дауэ къэплъытэрэ, а псоми зыгуэр къикIа хьэмэрэ ауэ сытми «Iубахъэу» кIуэдыжа?
  • - Сочэ ХХII ЩIымахуэ Олимп Джэгухэр щрагъэкIуэкIыну зэрытраухуар зэрагъэIуу, адыгэхэр къызэщIигъэплъащ лъэпкъыр ижь-ижьыж лъандэрэ щыпсэуа щIыпIэм Кавказ зауэр зэриухрэ илъэси 150-рэ щрикъу гъэм Олимпиадэр зэрыщрагъэкIуэкIынум. А псом ищIыIужкIэ цIыхубэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм хъыбарыпцIхэр ягъэIуу щIадзащ Урысейм и тенджыз ФIыцIэ Iуфэм ижь-ижьыж лъандэрэ щыпсэуахэм ятеухуауэ. Абы къыхэкIыу Дунейпсо Адыгэ Хасэм хэмыхьэ адыгэ жылагъуэ зэгухьэныгъэ щхьэхуэхэр ткIийуэ къэуващ Сочэ Олимпиадэр зэрыщрагъэкIуэкIынум и бийуэ.
  • Олимпиадэр щрагъэкIуэкIыну щIыпIэр зи адэжь щIыналъэу щыт адыгэхэм я тхыдэмрэ лъэпкъ зэхэщIыкIымрэ яхуэфэщэн пщIэ ягъуэтыну къилъытэри, Дунейпсо Адыгэ Хасэм япэ махуэхэм щегъэжьауэ триухуащ Олимпиадэр диIыгъыну.
  •  А Iуэхухэм тепсэлъыхьауэ щытащ нэгъуэщI къэралхэм ис адыгэхэм я лIыкIуэ гуп Краснодар крайм щыщыIам. Делегацэр олимп ухуэныгъэхэм еплъащ, щIыналъэм щыпсэухэмрэ властым и лIыкIуэхэмрэ, къапщтэмэ, Урысей Федерацэм и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ Козак Дмитрий, Краснодар крайм и администрацэм и Iэтащхьэ Ткачёв Александр, «Сочэ-2014» КъызэгъэпэщакIуэ комитетым и президент Чернышенкэ Дмитрий сымэ яхуэзащ.
  • Тенджыз ФIыцIэ Iуфэр адыгэхэм я адэжь щIыналъэу зэрыщытыр, абыхэм я дежкIэ Сочэ къалэм мыхьэнэ хэха зэриIэр къыхигъэщри, Козак Дмитрий Николай и къуэм къэрал унафэщIхэм я цIэкIэ официальнэу жиIащ Олимпиадэр щрагъэкIуэкIкIэ адыгэхэм я щэнхабзэр зыубгъуауэ зэрагъэлъэгъуэнур икIи абы зэхьэзэхуэм и программэм хуэфэщэн увыпIэ зэрыщиубыдынур.
  • Пэж дыдэу, Олимпиадэм и щэнхабзэ программэм адыгэ гъа-           щIэр зыубгъуауэ утыку къыщра-                    хьащ. Къэбгъэлъэгъуэну ирикъунщ Олимп паркым «Адыгэ унэ» къызэрыщызэIуахар икIи ЩIымахуэ зэхьэзэхуэхэм я программэм хиубыдэ щэнхабзэ IуэхущIапIэ нэхъ цIэрыIуэ дыдэхэм ящыщ ар зэрыхъуар. Сочэ зи адэжь щIыналъэхэм я деж политик цIэрыIуэхэр, жылагъуэ лэжьакIуэхэр, спортсменхэр, шоу-бизнесым зи цIэр щызыгъэIуахэр, нэгъуэщIхэри щеблэгъащ икIи махуэ къэс абы цIыху минитIым щIигъу къекIуалIэу екIуэкIащ. Абыхэм ди лъэпкъым, ди тхыдэм, ди щэнхабзэм щыгъуазэ защIащ. «Адыгэ унэм» щыхьэщIа иужь Урысей Федерацэм нэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ и министр Лавров Сергей къыхигъэщащ: «Ди къэралым ис лъэпкъхэу дуней псом я лIыкIуэхэр хьэщIагъэ яхэлъу къезыгъэблагъэхэм я къыхэщхьэхукIыныгъэхэр Олимп паркым мы и плIанэпэм и мызакъуэу, зэрыщыту Олимпиадэм наIуэ щыщIынымкIэ мыхьэнэшхуэ иIэщ адыгэхэм я псэукIэмрэ щэнхабзэмрэ я хъугъуэфIыгъуэхэр утыку къызэрырахьам».
  • Куэд и уасэщ олимп ухуэныгъэхэм ящыщу Олимп зэхьэзэхуэхэр къыщызэIуахам икIи щызэхуащIыжам «Фыщт» адыгэцIэр, Кавказ Къурш нэхъыщхьэм и къухьэпIэ лъэныкъуэмкIэ щыIэ щыгухэм ящыщ зым зэрихьэ цIэр, зэрыфIащар. Шапсыгъхэм я бзэмкIэ абы къикIыр «нур къызыпих» жиIэу аращ икIи а щыгум и цIэр уэрэдхэм, усэхэм, «Нартхэр» эпосым къыхощ. Апхуэдэу къэгъэлъэгъуапхъэщ шапсыгъ щIыпIэцIэ псори зэрамыхъуэкIыу къызэрагъэнар.
  • Зэрыщыту къапщтэмэ, инфраструктурэм хиубыдэ ухуэныгъэхэр зэрырагъэкIуэкIар сэбэп хъуащ адыгэ лъэпкъхэм ящыщ зыр – шапсыгъхэр – зэрыс щIыналъэм и социальнэ, экономикэ зыужьыныгъэр щIэгъэхуэбжьэнымкIэ.
  • Сэ сызэреплъымкIэ, Олимпиа-дэр едгъэкIуэкIыну къыдамыпэсауэ щытамэ, дэ ди къарукIэ ар къызэдгъэпэщын хуейт, сыту жыпIэмэ, а зэхьэзэхуэм и фIыщIэкIэ дунейм и щIыпIэ куэдым адыгэхэр, абыхэм я щэнхабзэр къыщацIыхуащ.
  • - Дунейпсо Адыгэ Хасэр хэхауэ нэхъ зэлэжьыр сыт?
  • - Дунейпсо Адыгэ Хасэр 1991 гъэм къызэрагъэпэщауэ щытащ. Ассоциацэм хохьэ Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм, Къэрэшей-Шэрджэсым, тенджыз ФIыцIэм Iус шапсыгъхэм, Москва, Краснодар крайм я «Адыгэ Хасэ» зэгухьэныгъэхэр, апхуэдэу Тыркум, Иорданием, Сирием, Израилым, США-м (Калифорние, Нью-Джерси штатхэм), Европэм щыпсэу адыгэхэм я зэгухьэныгъэхэр. Дунейпсо Адыгэ Хасэм зыхуигъэувыж къалэн нэхъыщхьэхэм ящыщщ адыгэ лъэпкъым и щэнхабзэ, хабзэ хъугъуэфIыгъуэхэр хъумэнымрэ абыхэм зегъэужьынымрэ, лъэпкъхэм яку дэлъ мамырыгъэмрэ зэгурыIуэныгъэмрэ гъэбыдэныр, нэгъуэщI къэралхэм щыIэ адыгэ диаспорэхэр езыхэр щыпсэу щIыпIэхэм ди къэралым и пщIэмрэ щIыхьымрэ Iэтыным къыхэшэныр, абыхэм я щэнхабзэ, щIэныгъэ, экономикэ зэфIэкIхэр Урысей Федерацэм сэбэп хуэхъун хуэдэу ди къэралми абы и щIыбкIи къыщыгъэсэбэпыныр, зи адэжь хэкум къэзыгъэзэжыну мурад зыщIахэр къэIэпхъуэжынымкIэ зыхуеину Iэмалхэр къахузэгъэпэщыныр.
  • Къызэрызэрагъэпэщрэ блэкIа илъэс 20-м щIигъум къриубыдэу Дунейпсо Адыгэ Хасэр хуэIэкIуэлъакIуэ хъуащ лъэпкъ-щэнхабзэ центрхэм, щIалэгъуалэ зэгухьэныгъэхэм, къэрал IэнатIэхэм, егъэджэныгъэмкIэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэным.
  • - Сириери яхэту, нэгъуэщI къэралхэм щыпсэу ди хэкуэгъухэм фазэрыдэIэпыкъу щIыкIэм тхутепсэлъыхьыт.
  • - Дунейпсо Адыгэ Хасэр къызэрагъэпэща иужькIэ япэ илъэсхэм абы и къалэн нэхъыщхьэхэм ящыщу щытар ди хэкуэгъухэм запыщIэнырт, ауэ иджы дэ зэкIэлъыкIуэу сыт хуэдэ IуэхумкIи дадолажьэ адыгэхэм я зэгухьэныгъэу Урысейми нэгъуэщI къэралхэми щыIэхэм. Псом хуэмыдэу гулъытэ хэха худощI диаспорэм щыщ щIалэгъуалэм, къапщтэмэ, ахэр республикэм и вузхэм щегъэджэным. Нобэм ирихьэлIэу нэгъуэщI къэралхэм щыпсэу адыгэ щIалэу, хъыджэбзу мини 2-м щIигъум Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым щIэныгъэ щызрагъэгъуэтащ, абыхэм ящыщу 40-р щIэныгъэхэм я кандидатщ, 2-р щIэныгъэхэм я доктор хъуащ. Иджыпсту нэгъуэщI къэралхэм къикIа адыгэ щIалэгъуалэу университетым 300 щIэсщ.
  • Урысейм и вузхэм щIэныгъэ нэхъыщхьэ щызэзыгъэгъуэтахэр дэIэпыкъуэгъушхуэ мэхъу диаспорэмрэ адэжь щIыналъэм исхэмрэ егъэджэныгъэм, щIэныгъэм я лъэныкъуэкIэ, апхуэдэу IуэхукIэ зэрызэпыщIам зегъэужьынымкIэ. Ди деж щеджахэм КъуэкIыпIэ Гъунэгъум, Европэм, Азием, Америкэм я къэралхэм я щэнхабзэ, щIэныгъэ, экономикэ, политикэ гъащIэм увыпIэ хъарзынэхэр щаубыд икIи ахэр щылажьэ къэралхэмрэ ди хэкумрэ яку зэныбжьэгъугъэ дэлъынымкIэ сэбэпышхуэ мэхъу. Зрагъэгъуэта щIэныгъэр IэкIуэлъакIуэу Урысейм къыщызыгъэсэбэпхэри мащIэкъым.
  • Ди хэкуэгъухэм яхудиIэ гума-нитар, щIэныгъэ пыщIэныгъэхэр зэблигъэкIыфыну дыщогугъ нэгъуэщI къэралхэм щыщу Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал универси-          тетыр къэзыухахэмрэ абы и ныбжьэгъухэмрэ я Ассоциацэу гъэ кIуам и жэпуэгъуэ мазэм къызэрагъэпэщам. Ассоциацэм хэтщ къэрал къулыкъущIэхэр, дипломатхэр, щIэныгъэмрэ творчествэмрэ епха интеллигенцэм и лIыкIуэхэр, политикэ, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэхэр, хьэрычэтыщIэхэр, IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэр.
  • А псоми къадэкIуэу нэгъуэщI къэралхэм щыщ адыгэ сабийхэм анэдэлъхубзэр зэрырагъэджыну тхылъхэр яхудогъэхь, вузхэм щылэжьэн папщIэ егъэджакIуэхэр догъакIуэ.
  • Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и гъэмахуэ зыгъэпсэхупIэхэм Тыркум, Иорданием, Сирием щыщ ди лъэпкъэгъухэм я сабийхэр гъэ къэс къыдогъэблагъэ, абыхэм папщIэ щэнхабзэмкIэ, егъэджэныгъэмкIэ программэ хъарзынэхэр догъэхьэзыр.
  • Дуней псом хуэдэуи, иужьрей илъэсхэм Дунейпсо Адыгэ Хасэр тегузэвыхьыу кIэлъоплъ Сирием щекIуэкI гузэвэгъуэм. Абы ди нэIэ зэрытедгъэтым къыдэкIуэу дэ хуабжьу дегъэгузавэ цIыху лажьэншэхэр зэрыхэкIуадэм. Псом хуэмыдэу дэ апхуэдизу дыщIэпIейтейр Сирием щыIэ адыгэ диаспорэр зэрыинырщ, абы цIыху мини 120-м щIигъу къызэрызэщIиубыдэрщ.
  •  Дэ икъукIэ пщIэшхуэ худощI Сирием щыIэ гузэвэгъуэр зэпсэлъэныгъэхэм тету зэтес щIыжыным и лъэныкъуэкIэ Урысей Федерацэм иригъэкIуэкI лэжьыгъэшхуэм. Дуней псом фIыуэ къащыгуроIуэ егупсысауэ икIи текI имыIэу Урысейм зэфIигъэкIхэм я фIыщIэкIэ Сирием и къэрал кIуэцI зэпэщIэтыныгъэм Iэщэ яIыгъыу хэIэбэну зи мурадхэр зэрызэтриIыгъэр. Абы икъукIэ мыхьэнэшхуэ иIэщ, сыту жыпIэмэ зауэм и дэтхэнэ зы махуэми зэхэкъутэныгъэ инхэр къехь, цIыхухэр хокIуадэ.
  • Сирие Хьэрып Республикэр гузэвэгъуэшхуэ зэрыхэхуар япэ дыдэу къэзылъыта икIи абы гуманитар дэIэпыкъуныгъэ езыта, иджыри езыт къэралыр Урысей Федерацэрщ.
  • Сирием щыщу залымыгъэкIэ зи щIыналъэр зрагъэбгынахэу ди деж къыщыхутахэр щтапIэ ихьэжахэм хиубыдэркъым, Урысейм и законодательствэм ипкъ иткIэ, ауэ а къэралым щыIэ щытыкIэр къалъытэурэ, абыхэм зы илъэскIэ ди деж щыпсэуну хуит зыщI  тхылъхэр ират, зауэр мыувыIэмэ, адэкIи а пIалъэм хупащэнущ. Зауэр къыщыхъея япэ махуэхэм щегъэжьауэ диаспорэм щыщ куэдым я адэжь щIыналъэм къагъэзэжыну траухуауэ щытащ. Нобэм ирихьэлIэу Урысейм къэIэпхъуэжащ цIыху миным щIигъу. Абыхэм зыщIэсынрэ зыхэпсэукIынкIэ щадэIэпыкъуащ Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм, Къэрэшей-Шэрджэсым. Ди лъэпкъэгъухэм зыщIагъэкъуэн папщIэ счет щхьэхуэхэр къызэIуахащ, цIыхухэм пщIэншэу медицинэ Iуэхутхьэбзэхэр хуащIэ, еджапIэхэм щIагъэтIысхьэ, урысыбзэмрэ анэдэлъхубзэмрэ ирагъэдж. ГъащIэм тэмэму хэзэгъэжын папщIэ абыхэм нэгъуэщI Iуэхухэри драгъэкIуэкI, псапащIэ концертхэр, телемарафонхэр къызэрагъэпэщ.
  • Сирием къиIэпхъукIыжахэм папщIэ республикэм и къуажэхэм щIапIэ 20 къыщащэхуащ апхуэдэу зэхуахьэса ахъшэкIэ. Иджыри апхуэдэ къуажэ щIапIэу 61-рэ къащэхуну я мурадщ.
  • Апхуэдэу щыт пэтми, дэ къызэрытлъытэмкIэ, зи псэупIэр хыфIэзыдзэу Сирием къиIэпхъукIыжын хуей хъуахэм бюджетым къыхэкIыу къэралыр ядэIэпыкъупхъэщ.
  • - Адыгэ Iуэхум теухуа псалъэмакъым сыт хуэдэ унэтIыныгъэм тету зиужьын хуейуэ къэплъытэрэ?
  • - Мыбдеж Iуэху зыбжанэ къыщыхэгъэщыпхъэщ. Япэр – дэтхэнэ зы Iуэхури дэ зэрыдэдгъэкIыну ди мурадыр зэпсэлъэныгъэхэм тетущ. ЕтIуанэр – адыгэхэм я Iуэхур дэгъэкIыныр Урысей Федерацэм и хабзэ мардэхэм къотIасэ. Ещанэр – ХХ лIэщIыгъуэм и 90 гъэхэм Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Адыгеймрэ я парламентхэм Кавказ зауэм и илъэсхэм адыгэхэм къатехьа гузэвэгъуэшхуэр лъапсэрых Iуэхуу (геноциду) къалъытауэ щытащ. Нобэрей адыгэ жылагъуэм Кавказ зауэр Урысейм и пащтыхьым и политикэм и Iэужьу зэрыщытыр нэгъэсауэ къыгуроIуэ икIи адыгэхэм ягъэва гузэвэгъуэмкIэ иджырей Урысейр игъэкъуаншэркъым. Ди дежкIэ нэхъыщхьэ дыдэр а гуауэшхуэр зэрыщыIар зэIухауэ жыIэнырщ икIи Кавказ зауэр цIыхугъэншагъэу зэрыщытар къэлъытэнырщ. Тхыдэм и пэжыр зэфIэгъэувэжыным къыдэкIуэу, ар сэбэп хъунущ ди къэралым демократиер зи лъабжьэ и къэкIуэну псэукIэм и хабзэхэр зэтегъэувэнымкIэ.
  • Дэ зэхыдощIыкI лъэпкъхэр зэбийуэ игъащIэкIэ екIуэкI зэрымыхъунур. Зауэхэр яух икIи лъэпкъхэм, а зауэхэр зэрыхабзэншагъэр къалъытэри, зэдэлажьэу щIадзэж, яку дэлъа экономикэ, щэнхабзэ зэпыщIэныгъэхэр зэтрагъэувэж. Мис абы къыхэкIыу нобэрей адыгэхэр урысхэми, псэуэгъу яхуэхъуа адрей лъэпкъхэми ягуроIуэ.
  • ЕплIанэр – Кавказ зауэм и пэкIи абы и ужькIи адыгэхэмрэ  урысхэмрэ зэгъунэгъуфIу, зым зыр дэIэпыкъуу, Iэщэм щыхуекIуам дежи зэщIыгъуу лIэщIыгъуэкIэрэ къокIуэкI. Акъыл хэлъу уеплъмэ, адыгэ лъэпкъым и къекIуэкIыкIэм къегъэлъагъуэ илъэс щитхум нэблагъэ япэкIэ ди адэжьхэм къыхахауэ щыта гъуэгур – Урысейм щIыгъуу лэжьэныр икIи зыужьыныр – захуагъэ зыхэлъ гъуэгу тэмэму зэрыщытыр.
  • Етхуанэр – адыгэ Iуэхум теухуа зэпсэлъэныгъэхэр политикэ лъэныкъуэкIэ къапщтэмэ, ар зэман кIэщIым пхудэгъэкIыну къыщIэкIынукъым. Ауэ мыбдеж щынэхъыщхьэр властым и федеральнэ органхэми дэри зэпсэлъэныгъэхэр ди зэпыщIэныгъэхэм я лъабжьэу къызэрыхэтхарщ. Абы щыхьэт техъуэ щапхъэхэр щыIэщ.
  • Псалъэм папщIэ, абыхэм ящыщщ Урысейм и Парламентым и депутат гуп Тыркум, Сирием, Иорданием, Германием, США-м, Урысейм щыIэ адыгэ диаспорэхэм я зэгухьэныгъэу Дунейпсо Адыгэ Хасэм хэтхэм я лIыкIуэхэм УФ-м и Къэрал Думэм НэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ и комитетым 2011 гъэм и накъыгъэ мазэм зэращыхуэзар. Апхуэдэу, нэхъ япэкIэ зэрыжысIащи, адыгэ диаспорэм и лIыкIуэхэр Козак Дмитрий, Ткачёв Александр, Чернышенкэ Дмитрий сымэ щахуэзам къагъэлъэгъуауэ щытащ Олимпиадэр адыгэхэм я адэжь щIыналъэм зэрыщекIуэкIыр. Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къэзыухахэмрэ абы и ныбжьэгъухэмрэ я Ассоциацэ къызэрагъэпэщащ. НэгъуэщI къэралхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм я сабийхэр Урысейм и вузхэм щегъэджэнымкIэ дадоIэпыкъу. Апхуэдэу дэ узыншагъэр щрагъэфIакIуэ лагерхэм гъэ къэс къыдогъэблагъэ ди лъэпкъэгъухэм я сабийхэр.
  • Зэпсэлъэным, зэгурыIуэным, зым адрейм худичыхыным псоми я сэбэп хэлъщ. Апхуэдэу щыщыткIэ, зым жиIэр адрейм къыгурыIуэн папщIэ нэхъ щIэх-щIэхыурэ зэхуэзэн, зэрыцIыхун хуейщ. А Iуэхур йокIуэкI икIи сэ быдэу сыщогугъ хэкIыпIэ тэмэмхэр тхуэубзыхуну.
  •  Епсэлъар «Росбалт» хъыбарегъащIэ агентствэм и обозреватель
  • Хрулевэ Татьянэщ.
  •  
  • Псалъэм и кIэухыу. Нэхъ япэкIэ хъыбар зэрыщыIащи, накъыгъэм и кум Налшык щекIуэкIащ «Iуащхьэмахуэ къыщызэрагъэпэща псалъэмакъ-2014» къэрал зэхуаку жылагъуэ-щэнхабзэ зэхыхьэшхуэ. Ар къызэригъэпэщащ Дунейпсо Адыгэ Хасэм – пщIэрэ щхьэрэ зиIэ зэгухьэныгъэм, лъэпкъым и щэнхабзэмрэ зэхэщIыкIымрэ зегъэужьынымкIэ зэфIэкI къэзыгъэлъэгъуам.