ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Дэ хэтхмэ нэхъыфIщ, ди цIэкIэ хах нэхърэ

2013-11-20

  • КъБР-м и Жылагъуэ палатэм къеблэгъат Урысей Федерацэм и IуэхущIапIэ ар зи къудамэм и лIыкIуэхэр. Политикэ партхэм я хэхыныгъэхэр тэмэму къызэгъэпэща хъунырт ахэр къызыте­кIу­хьари, абы ехьэлIауэ яIэ Iуэху еплъыкIэхэр утыку кърахьащ, хэгъэрейхэм я жэрдэмхэри къа­лъытэну къагъэгугъащ.
  •  
  • Республикэм и Жылагъуэ палатэм и унафэщI Тау Пщы­къан зэIущIэр къызэIуихри, япэ пса­лъэр иритащ социальнэ, политикэ къэхутэныгъэхэмкIэ «Аспект» центрым цIыхухэм я шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщынымрэ суд-хабзэхъумэ IэнатIэхэм ядэлэ­жьэнымкIэ и комиссэм хэт Федоров Георгий.
  • - Ди IуэхущIапIэм и къалэн нэ­хъыщхьэ дыдэр политикэ партхэм я хэхыныгъэр ныкъусаныгъэншэу къызэдгъэпэщынырщ, – жиIащ абы. – Абыхэм ящыщ гуэрми дрителъхьэу, дрилIыкIуэу щыткъым, УФ-м и ХэхакIуэ комиссэ нэ­хъыщхьэм дыдолажьэ, хэхыны­гъэхэр зэрефIэкIуэну къащыхъу Iуэху бгъэдыхьэкIэхэр хэгъуэгухэм къыщызыдогъэпэщ. Дыхуейт ныкъусаныгъэу къэфлъытэхэм дыкъытевгъэувыIэну, ахэр лъэныкъуэ зэредгъэзыфыну хэкIы­пIэ­хэм я гугъу дывгъэщIы-                ну.
  • КъыкIэлъыкIуэу къэпсэлъащ «Аспект» центрым и унафэщI, УФ-м и Президентым деж жылагъуэ Iуэхухэр егъэфIэкIуэ­ным­рэ цIыхухэм я хуитыныгъэр пхыгъэкIынымкIэ щыIэ советым хэт Брод Александр.
  • - Сытым дежи ущтэIэщтаблэу Кавказ Ищхъэрэм укъокIуэ, сыту жыпIэмэ, лэжьапIэншагъэм, зауэ-банэм теухуа хъыбархэр куэдщи.  Апхуэдэу екIуэкIыну пIэрэ, хьэмэрэ Iуэхухэр ефIэкIуэжыну дыщыгугъ хъуну, жыпIэу уогупсыс. Кавказым зегъэужьыным ехьэлIа программэм хэткъым жылагъуэ институтхэм я пщIэр къэIэтыным ехьэлIа Iыхьэ. А упщIэр мызэ-мытIэу къэсIэтащ, хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэми институтхэми дэIэ­пыкъу фонд щхьэхуэхэр щыIэн хуейуэ си щхьэкIэ къызо­лъытэ, цIыхухэм я гукъеуэмрэ жэрдэмымрэ набдзэгубдзаплъэу хущытын хуейуи къысщохъу. Ауэ псом я щхьэр шынагъуэнша­гъэрщ.
  • АдэкIэ Брод Александр и гугъу ищIащ хабзэхъумэ лэжьакIуэ­хэм ящыщу бзаджащIэхэм яIэ­щIэ­кIуэда щIалэхэм я адэ-анэхэм  зэрахуэзам. Абыхэм гу­къеуэу къа­Iэтахэм ящыщ ­гуэр­­х­эр зэфIэха зэрыхъунур хэхыныгъэхэр зэре­кIуэкIым елъытауэ къызэрилъытэр къыхигъэщащ.
  • - Хэхыныгъэхэр къызэгъэпэщынымрэ ар зэрекIуэкIым укIэлъып­лъынымрэ куэдкIэ нэхъ гугъущ езы хэхыныгъэм нэхърэ. Къэрал унафэр зыIэщIыхьэнухэр къыхэхыныр, цIыхухэм я Iуэху еп­лъыкIэхэм бгъэдыхьэкIэщIэ къахуэгъуэтыныр, жылагъуэм и гу­къэкIхэмрэ жэрдэмхэмрэ яд­э­Iы­гъыныр, нэгъуэщI Iэджи къы­зэщIеубыдэ абы, – жиIащ Брод Александр.
  • Жылагъуэ Iуэху еплъыкIэхэр зыдж урысейпсо центрым          (ВЦИОМ) и унафэщI Федоров Валерий къыхигъэщащ хэхыныгъэхэм цIыхухэр зэрымыкIуэр, «арын­шами, зэрыхуейуэ ящIы­нущ» бгъэ­дыхьэкIэм зэрытетыр.
  • - Жэуаплыныгъэ пылъу хэхыныгъэхэм бгъэдыхьэу, езым нэхъ игу къыдыхьэу къилъытэм Iэ хуиIэтыным куэд дыдэ зэрелъытар цIыху къэс хьэкъ щыхъупхъэщ. Арыншамэ, зэи тэмэму пхуегъэкIуэ­кIынукъым хэхыныгъэхэр, цIыху­хэри абы уэру пхуешэлIэнукъым. Мис аращ ди къалэн нэхъыщхьэр: гъэпцIагъэ зэрыхэмылъыр наIуэ тщIын, зы­гуэрым и пIэкIэ ирадзэр дгъэ­мэщIэн, хэхы­пIэхэм лэжьыгъэр зэрыщекIуэкIым набдзэгубдзаплъэу щыкIэлъыплъын, нэгъуэщI­хэри.
  • ЗэIущIэм зыкърезыгъэхьэлIахэу КъБР-м и Парламентым и Уна­фэщIым и къуэдзэхэу Бозий Натбий, Тау Пщыкъан, «НОТР» телеканалым и Iэтащхьэ, КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и фондым и уна­фэщI Вэрокъуэ Владимир, н­э­гъуэщIхэми къагъэлъэгъуащ я Iуэху еплъыкIэр, хэхыныгъэхэм емыхьэлIа гукъеуэ зыбжани хэIу­щIыIу ящIащ. Псалъэм папщIэ, «Урысей 1» каналымкIэ екIуэкI «Поединок» телевизионнэ нэтыным Жириновский Владимир кавказ лъэпкъхэр зэрыщигъэпудар хабзэми цIыхугъэми къызэ­ремыкIур, Урысей телеканалхэм къэралым и щIыналъэ цIыкIухэм ятеухуауэ фIы лъэпкъ къызэрамыгъэлъагъуэр, «лица кавказской национальности» псалъэ жагъуэхэр IэщIыб ящIыжыну зэричэзур. «Зауэ-банэм и закъуэкъым дэ диIэр, щэнхабзэ къулей къыд­догъуэгурыкIуэ, хабзэ дахэ зыдохьэ, икIэм-икIэжым, лIэщIы­гъуэхэм къапхыкIа бзэ гъэщIэ­гъуэн тIурылъщ. Сыт дызыгъэ­лъахъшэрэ дызыгъэикIэрэ фIэкIа телевизореплъым и пащхьэ щIра­мыхьэр? СыныволъэIу абы ехьэ­лIа псалъэ ди къэралым и къалащ­хьэм тхунэвгъэсыну», – жиIащ Вэрокъуэ Владимир. «Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэр пэкIэ псы дефэркъым, Москва дэсхэми хуэдэу щIэныгъэ диIэщ, IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэм ехъу­лIэныгъэфIхэр щызыIэ­рыдо­гъэхьэ. Зэвмыпэс кавказ лъэпкъхэм ящыщу процент 18,7-рэ тэмэму щолажьэ Москва, мыхъу­мыщIэу къахэкI за­къуэ­тIакъуэм фIэкIа фымы­лъагъу щхьэкIэ», – къыхигъэщащ Тау Пщыкъан.
  • ЗэIущIэм къыщаIэта Iуэхухэм кърихьэлIахэр тIэкIу зэщIигъэп­лъами, я гукъеуэ зэжраIауэ, ахэр зыхуэгъэза къэрал къулыкъу­щIапIэхэм зэрыхъукIэ нагъэсыжыну зэгурыIуауэ зэбгры­кIыжащ. КIэухыу хьэщIэхэм журналистхэм ди упщIэхэм жэуап къратащ.
  •  Хьэту ДжэбрэIил.