ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Блэм и шэрэзыр тришэщIакIэщ. Еуэну пIэрэ?

2013-09-11

  • Абы и жэуапыр зэIубз щыхъунур мы номерыр къыдэкIа иужьщ. НаIуэу зэрыщытщи, президент Обамэ Барак США-м и конгрессым зыхуигъэзащ Сирием и бийуэ зауэ Iуэхухэр зэхиублэным теухуауэ къыхилъхьа жэрдэмыр къыдиIыгъыну къыхуриджэу. Ямы­гъэ­Iэпхъуэмэ, Iэ щаIэтынур фокIадэм и 11-рщ.
  •  
  • Ар дыдэмкIэ Вашингтон хохьэ «жыIэмыдаIуэхэр къэ­гъэIэсэным» хуэунэтIа зи чэзу зауэм. Нэхъапэм апхуэдэ «университетхэр» къаригъэухащ Иракым, Ливием, Югославием. Иджы и пIалъэр къэсащ Сирием. Сыт щыгъуи хуэдэу щхьэусыгъуи къыкъуэкIащ: Вашингтон Дамаск егъэкъуаншэ езым и ныкъуэкъуэгъухэм я бийуэ зарин газ шынагъуэр къигъэсэбэпауэ. АрщхьэкIэ илъэситI хъуауэ дуней псор зыкIэлъыплъ Сирием и тетхэм псоми ялъагъуу химие Iэщэ къигъэсэбэпауэ уегупсысыну къудейр делагъэщ: абы къокI езыхэм заукIыжу. ЕтIуанэрауэ, IэщIагъэлIхэм жаIакIэщ а Iэщэр зэрыIэрыщIыр икIи заводым зэрыщамыгъэхьэзырар. Апхуэдэу щыщыткIэ, шэч гуэри хэлъкъым иужь зэманым хуабжьу хагъащIэ оппозицэм ар зэ­раIэдакъэщIэкIым.
  • Мы Iуэху мыщхьэпэм уигу къегъэкIыж Крылов Иван и басням хэт псалъэхэр: «Уэ узэрыкъуаншэр сэ сышхэн зэрыхуейрщ!» США-м куэд щIауэ игу къыхуоплъ езым и блыгу къыщIэмыувэ икIи и щхьэ и унафэ ищIыжу псэу Сирием. Абы Израилым и щхьэ хуигъэщхъыркъым, Щам журт къэралым хуегъэув иубыда ищIхэр иритыжыну. А псом ищIыIужкIэ совет лъэхъэнэм къыщыщIэдзауэ нобэр къыздэсым ди Урысей Федерацэр къегъэныбжьэгъу, КПСС-мрэ абы пашэныгъэр щызыIыгъ Хьэрып къэщIэ­рэ­щIэжыныгъэ партымрэ зэпыщIауэ икIи дунейпсо утыкум щызэдэлажьэу къэгъуэгурыкIуащ. ТIуми я программэр зэтехуэрт: цIыхухэм мылъкур ятегуэшэн хуейщ за­хуа­гъэр и лъабжьэу.
  •  Вашингтон и мурадхэм щIы хъурейр тIууэ ягуэшащ. Языныкъуэхэм – Франджым, Канадэм, Тыркум, апхуэдэу абы и жьауэм нэхъ быдэу щIэувэну хуей Румынием, Косовэм хуэдэхэм – даIыгъащ США-р. арщхьэкIэ лажьэ зи­мы­Iэ къэрал щхьэхуитым хьэкIэкхъуэкIагъэ кIэлъызэ­ра­хьэу зэрамыдэр жаIакIэщ Урысей Федерацэм, Китайм, Индием, Аргентинэм, Бразилием, дунейм и нэхъ муслъы­мэн къэралышхуэ Индонезием, ЮАР-м, Италием, ООН-м и секретарь нэхъыщхьэм, Рим и папэм…
  • ЦIыхухэм зэреупщIам къигъэлъэгъуащ американхэм я процент 51-р зауэ Iуэхухэм я бийуэ къызэрыувыр. Абыхэм яхэтщ 2012 гъэм екIуэкIа хэхыныгъэхэм США-м и президентым и кандидату хэта Пол Рон. «Сирием теуэныр зыгъэзахуэу зэхуахьэса псори пцIы зэфэзэщщ», – жиIащ абы.
  • ЗэпэщIэувэныгъэ къэхъумэ, кърикIуэнур ди нэгу къыщIэдгъэхьэнщ. Зыми шэч къытрихьэркъым абы ижь Iей дунейпсо экономикэм зэрыщIихунум. Псалъэм и хьэ­тыркIэ, апхуэдэхэм деж хабзэу зэрыуващи, щIыдагъэм и уасэр дэуеинущ, ауэ апхуэдэу зэрыщытынур пIалъэ кIэщIкIэщ. Асад Башар традзмэ, тетыгъуэр зыIэрыхьэнур исламистхэрщ. НэгъуэщIу жыпIэмэ, Сирием властымрэ динымрэ щызэпэщIэхауэ щытыжынукъым: наIуэу зэрыщытщи, КъуэкIыпIэ Гъунэгъумрэ Африкэ Ищхъэрэмрэ иджыри къэс апхуэдэ къэралу къыщынэжар а зырт (Тунисым и гугъу тщIынкъым, абы и Iуэхур нэгъуэщIщ).
  • Псори къабжащ – къарууи ахъшэуи текIуэдэнур. АрщхьэкIэ къулейсызыгъэу къишэнур, цIыху лажьэншэу хэкIуэдэнур зыхуэдизыр жаIэн къащыгъупщащ.
  • Дэ махуэ къэс зэхыдох зи щIыналъэхэм США-м и дзэхэр щыIэ Афганистанымрэ Иракымрэ американхэр зэрыщыхэкIуадэм теухуа хъыбархэр. Хэбгъэзыхьмэ, Вашингтон Афганистаным къришыжыфыркъым и къарухэр. Пэжщ, США-м зигъэхьэзыр хуэдэкъым и зауэлIхэр Щам и щIыналъэм игъэкIуэну: псори ракетэхэмкIэ зэфIигъэкIыну и мурадщ. Ауэ сыт хуэдэу къыщIимыдзами, Штатхэр текIуэнукъым. Уеблэмэ, шынагъуэ ин щыIэщ мафIэсышхуэ къэлыдынкIэ. Ираным нахуэу жеIэ Сирием зэрыдэIэпыкъунур (къэралитIми нэхъыбэу щызекIуэр муслъымэн диным и шиит къудамэрщ). ЛъэныкъуэкIэ щысыну­къым «Хезболлах» («Алыхьым и парт»)террорист зэгухьэныгъэ цIэрыIуэри. ЩIыдгъужынщ а къудамэм къызэщIиубыдэхэм щыщ куэд   алавиту зэрыщытри. Ахэри цIэрыIуэщ лей зымыгъэгъуу, езыхэр хэкIуадэми, лагъым къа­­гъауэурэ зилъ зыщIэжу. КIэщIу жы­пIэмэ, зыми фIы хихынукъым.
  • Мыбдеж я гугъу щытщIын хуейщ США-м и Конгрессым Iэ Iэтыгъуэр фокIадэм и 11-м зэрырагъэхьэлIами. А махуэр Америкэм и тхыдэм хыхьащ террористхэм щIэпхъаджа­гъэ хьэлъэ дыдэхэр а къэралми зэрыщалэ­жьам­кIэ. Абы хуабжьу зэгуигъэпат дуней псор. ДощIэж Нью-Йорк и Iэтащхьэм Сауд Хьэрыпым икIа шейхым доллар мелуанипщI хъу чек дэIэпыкъуэгъу папщIэу къыIихын идауэ зэрыщымытар – псомкIи къуаншэу къилъытар а къэралымрэ абы и духьэшыхэмрэт. Иджы Нобель и саугъэтым мамы­ры­гъэм­кIэ и лауреат Обамэ Барак ирогушхуэ Сирием и бий зауэ Iуэху­хэм текIуэдэну ахъшэр нэ­хъы­бэу Сауд Хьэры­пымрэ абы и гуэгъу Катарымрэ къазэ­рыб­гъэ­дэкIынум. НэгъуэщIу жыпIэмэ, демократиер дуней псом щыгъэкууным хущIэкъу Вашингтон спонсор къыхуэ­хъуащ я нэгухэр зэIухауэ уэ­рамхэм дыхьэну цIыхубзхэр щыхуимыт Сауд Хьэрыпыр.
  • ИкIэм-икIэжым дэ, адыгэхэм, ди гур хуабжьу зы­гъэгулэз нэгъуэщIи мыбы хэлъщ: Тыркум къы­кIэлъыкIуэу Сириерщ ди лъэпкъэгъу хэхэс нэхъы­бэ дыдэ щыпсэур (цIыху мини 120-130-рэ хуэдиз). Дэ абыхэм я фIыр дифIщ, я гуауэр ди гуауэщ.
  • Дыщыгугъынщ нэхъыфIым.
  • Шал Мухьэмэд, «Адыгэ псалъэ»
  • газетым и обозреватель.
  • ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ.
  •