ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Жэпэуэгъуэ, 2017

ЕджапIэ нэхъыщхьэр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 85-рэ зэрырикъумкIэ КIуэкIуэ Юрий ехъуэхъуащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и студентхэмрэ егъэджакIуэхэмрэ

2017-10-12

  • КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий ­ехъуэхъуащ Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и студентхэмрэ егъэджакIуэхэмрэ еджапIэ нэхъыщхьэр къы­зэрызэрагъэпэщрэ илъэс 85-рэ зэрырикъумкIэ:
  • «Ныбжьэгъу лъапIэхэ! Си гум къыбгъэдэкIыу сынывохъуэхъу Iуэхугъуэ ­дахэмкIэ – Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 85-рэ зэрырикъумкIэ. Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Ди къуэш Республикэхэм

2017-10-12

  • Адыгэ шейм дыщэ медалыр къехь
  •  
  • Адыгей. Мэзкуу ще­кIуэкIа «Бжьыхьэ дыща­фэ-2017» 19-нэ агро­про­мышленнэ выстав­кэм рес­публикэм и АПК-м и предприятэ 35-рэ хэтащ. Абы адыгей шейм дыщэ медаль къыщихьащ.
  •  
  • Адыгейм и стендым утыку къыщрахьащ республикэм и АПК-м къы­щIигъэкI продукцэхэр. Абы­хэм ящыщщ кхъуейр, дагъэхэмрэ лыхэкIхэмрэ, фор, IэфIыкIэхэр, сабий шхыныгъуэхэр, щIакхъуэ­хэкIхэр, пхъэ­щхьэмы­щхьэ­псхэр, фадэхэкIхэр, нэгъуэщIхэри. Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди къуэш республикэхэм

Нобэ

2017-10-12

  • Къупщхьэ узым ебэ­ныным и дунейпсо махуэщ
  • Испаныбзэм и махуэщ
  • Испанием IэщэкIэ зэ­щIэузэда и къарухэм я махуэщ
  • Бразилием щагъэлъапIэ сабийхэм я махуэр
  • УФ-м и МВД-м и медицинэ IуэхущIапIэхэм я махуэщ. 1921 гъэм РСФСР-м и НКВД-м и управленэ нэхъыщхьэм уна­фэ къыдигъэкIащ милицэм къулыкъу щызы­щIэ­хэм медицинэ дэIэпы­къуныгъэ щагъуэтын Iуэху­щIапIэхэр къызэ­Iу­хыным теухуауэ. Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Лъостэн Владимир и фэеплъу

2017-10-12

  • ХХ лIэщIыгъуэм и жылагъуэ-политикэ лэжьакIуэ пажэхэм ящыщ, щIэныгъэлI цIэрыIуэ, Къэбэрдей-Балъкэр къэрал университетым и ещанэ ректор Лъостэн Владимир Чэлимэт и къуэм и фэеплъ бюст къыщызэIуахащ КъБКъУ-м. Университетым и пресс-IэнатIэм и лэжьа­кIуэ Солгаловэ Наталье хъыбар къызэ­рыдигъэщIамкIэ, абы теухуа зэIущIэм хэтащ еджапIэ нэхъыщхьэм и ветеранхэр, IэщIагъэлIхэр, Лъостэным и ныбжьэгъуу щытахэр, и благъэхэмрэ Iыхь­лыхэмрэ.

  •  
  • Псалъэ гуапэ куэд хужаIащ еджапIэ ­нэхъыщхьэм и унафэщIу илъэс куэдкIэ щыта Лъостэным. КъБР-м и жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ, ди республикэм и ­Iэ­тащхьэм и нэIэм щIэту лажьэ Эксперт-аналитикэ советым и пашэ Тау Пщыкъан и ныбжьэгъу пэжу щыта Владимир щытепсэлъыхьым къыхигъэщащ ар цIыху псэ зэIухауэ, набдзэгубдзаплъэу, щIэныгъэ куурэ гъэсэныгъэ дахэрэ хэлъу зэрыщытар. Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

«Спартак-Налшык» – «Анжи-2» (Мэхъэчкъалэ) – 3:0

2017-10-12

  • Урысей Федерацэм футболымкIэ и етIуанэ дивизионым и «Ипщэ» гупым щекIуэкI зэхьэзэхуэм ипкъ иткIэ дыгъуасэ Налшык щызэхэта зэIущIэр апхуэдэу иухащ. Ди щIалэхэм ящыщу топхэр дагъэкIащ ЛIуп Ислъамрэ (2) Абазэ Астемыррэ.
  • «Спартак-Налшыкымрэ» «Анжи-2»-мрэ зэрызэдэджэгуамрэ зи чэзу зэIущIэхэм яужькIэ турнир таблицэм ­игъуэта теплъэмрэ ятеухуа тхыгъэ ди газетым тетынущ.
  • Хьэтау  Ислъам.

Зыхыхьэхэр: Футбол

ГъащIэм и нэхугъэ

2017-10-12

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым илъэс 60 ипэкIэ университет къызэрыщызэIуа-хар ди республикэм и мызакъуэу, Кавказ Ищхъэрэм хыхьэ адрей лъэпкъ автономиехэми щIэныгъэмрэ щэнхабзэмрэ зыщаужьынымкIэ мыхьэнэ ин дыдэ зи­-Iэ Iуэхугъуэт. А зэманым ди къэралым щекIуэкIа щIэныгъэ-техникэ револю-цэм къигъэува къалэнхэм ящыщт лъэпкъ экономикэр зыхуэныкъуэ IэщIагъэлIхэр гъэхьэзырыныр. Ар фIы дыдэу къызыгурыIуэ, гъащIэм и бэуэкIэр псэ­кIэ зыхэзыщIэ политик Iэзэт КъБКъУ-м   и япэ ректору щыта Бэрбэч ХьэтIутIэ МутIэ и къуэр.
  •  

  • Бэрбэчыр Къэбэрдей-Балъкъэрым и Совет районым хыхьэ Аушыджэр къуажэм 1916 гъэм мазаем и 25-м къыщалъхуащ. Жылэм и илъэсибл школыр 1931 гъэм ­къиуха нэужь, абы еджэным щыпищащ Новочеркасск къалэм дэт школым. Налшык дэт педагогикэ техникумым егъэджакIуэ IэщIагъэр щызригъэгъуэтри, 1936 – 1940 гъэхэм и щIэныгъэм щыхигъэхъуащ Крупская Надеждэ и цIэр зэрихьэу Ленинград дэта институтым. Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

ЩIыхь зыпылъ гъуэгуанэ

2017-10-12

  • Нобэ, жэпуэгъуэм и 12-м, илъэс 60 ирокъу Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къызэ­рызэIуахрэ. Ар къызэрагъэпэ­щауэ щытащ 1932 гъэ лъандэрэ ди щIыналъэм щылажьэ Къэ­бэрдей-Балъкъэр къэрал педагогикэ институтыр и лъабжьэу.
  •  
  • Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ Iуэхугъуэт ар. Пединститут къызэIуахын и пэкIэ ди лъэпкъ IэщIагъэлIхэр щагъэхьэзыру щы­тар Орджоникидзе дэта Горскэ ­пединститутырт. Егъэджэныгъэм­рэ щIэныгъэмрэ зэрызиужьым елъытауэ, ди щIыпIэм еджапIэ ­нэхъыщхьэ иIэныр Iэмалыншэ Iуэху хъуат. ЩытыкIэр къалъытэри, РСФСР-м и Правительствэм 1932 гъэм и мэлыжьыхьым унафэ ­къищтауэ щытащ Къэбэрдей-­Балъкъэрым пединститут щхьэхуэ къызэрыщызэIухыпхъэм теухуауэ. КъБКъПИ-м япэ студентхэм пап­щIэ и бжэр къызэIуихащ 1932 гъэм фокIадэм и 15-м. Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: УнафэщIым и псалъэ, Хэха

КъежьапIэ

2017-10-12

  • Ди щIыналъэм щыпсэухэм университет диIэ зэрыхъуар зыми ­ебгъапщэ мыхъуну Iуэхугъуэ инщ. Ар лъэпкъым и лъынтхуэ, и хъу­гъуэфIыгъуэ нэхъыщхьэщ. Абы щыгъуэми, сэ сызытепсэлъыхьы­нур а университетыр къызы­те­хъукIыжа Къэбэрдей-Балъкъэр къэ­рал пединститутырщ. Аращ сэ сыщеджар, си къежьапIэр.
  •  
  • Зауэ нэужь илъэс гугъухэм пед­институтым щеджахэм сащыщщ сэ. «Илъэс гугъу» хужыпIэкIэ, узыщ­хьэщыкI мыхъун лъэхъэнэ хьэлъэт ар. Зауэр зэфIэкIри, гъейр къы­кIэлъыкIуащ. ИтIани еджэным ди гур хузэIухат. Арати, фронтыр илъэсиплIкIэ зыгъэшхахэм яхэта щIалэжь цIыкIухэм ди псэр школым тхьащ. Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр, Хэха

2017-10-12

КъБКъу-м щеджэхэр

Зыхыхьэхэр: Хэха

Япэ лъэбакъуэр

2017-10-12

  • Сабийм еджэн къызэ­рыщIидзэн хуейр и анэ­дэлъхубзэмкIэщ. Сэ куэд­рэ зэхызох, ятхыуи срохьэлIэ адыгэ сабийм и анэдэлъхубзэкIэ щIэныгъэ пхуемыгъэгъуэтыну. Ар щыуагъэщ. Сэ шэч къытесхьэркъым, щIэ­б­лэм щIэныгъэ тэмэм ептын мурад уиIэмэ, абы  япэ лъэбакъуэр зэричын хуейр езым къыдалъхуа бзэр арауэ зэрыщытым.
  •  
  • ХЬЭТIОХЪУЩОКЪУЭ Къазий.

Зыхыхьэхэр: Хэха