ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Обозревателым и псалъэ'

ГуащIэрыпсэухэм къахуигъэщIат

2017-04-29

  • Иджы дгъэлъапIэ гуфIэгъуэм нэхъапэм СССР-м зэрыщеджэу щытар ГуащIэрыпсэухэм я дунейпсо зэакъылэгъуныгъэм и махуэущ. Ар иджыри къэрали 142-м щаIэт. Языныкъуэхэм, псалъэм и хьэтыркIэ, США-м, Японием, Австралием мыр щагъэлъапIэр нэгъуэщI зэманщ. Индиери яхэту, къэрал 80-м накъыгъэм и 1-р гуфIэгъуэу къыщалъытэххэркъым.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

А тIур зэгуэхыпIэ зимыIэщ

2016-11-08

  • Дэ, нэхъыжьхэр, сыт щыгъуи хуабжьу дригушхуэу щытащ ди къэралым и щыхьэр Москва щекIуэкI дзэ парадхэм. Абыхэм ягъэбыдэрт дызыщыпсэу СССР лъэщым зыри къызэрытемыкIуэнумкIэ тхэлъ фIэщхъуныгъэр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

Урысейм и гъуэгущIэ

2016-11-04

  • Иджыри къэс мащIэкъым «щэкIуэгъуэм и 4-м дгъэлъапIэр сыт хуэдэ махуэшхуэ»? – жаIэу щIэупщIэхэр. Куэдым иджыри къалъытэ ар ЗэгурыIуэныгъэмрэ зэкIужыныгъэмрэ я махуэу. Апхуэдэу, щэкIуэгъуэм и 7-р зэрахъуэкIауэ щытащ 1996 гъэм. Ауэ УФ-м и Президентым и УказкIэ 2005 гъэм большевикхэм я зэманым «Октябрь Социалист Революцэ Иным и махуэу» щытар «ЦIыхубэ зэкъуэтыныгъэм и махуэ» хъуащ, лIэщIыгъуэ зыбжанэ и пэкIэ щэкIуэгъуэм и 4-м Урысейм щекIуэкIа Iуэхухэм тращIыхьри.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

Дуней псом пщIэ щиIэщ

2016-09-03

  • Куэд зи фэм дэкIа ди щIыналъэм и цIыхухэм илъэс 95-рэ и пэкIэ я хъуэпсапIэр къайхъулIащ. Абыхэм ягъуэтащ лIэщIы­гъуэ куэдкIэ я нэ къызыхуикIар – япэ дыдэу адыгэ­хэмрэ балъкъэрхэмрэ я лъахэм къэралы­гъуэ теплъэ игъуэтащ.
  •  
  • Большевикхэм ягъэзэщIащ къы­зэрагъэгугъар: лъэпкъ псоми щхьэхуэу щытынымкIэ, тхыбзэ яIэнымкIэ лъабжьэхэр зэтрау­хуащ. Псори хъарзынэ хуэ­дэт, арщхьэкIэ иджыри лъэпощхьэпо, зэфIэмыхьэныгъэ куэд Iуэхум хэлът. Ар къызыхэкIри гурыIуэгъуэт: щIэ псоми тыншу зэи гъуэгу ягъуэтыркъым. Апхуэдэуи ­хъуащ. Октябрь революцэр текIуа иужь къэбэрдейхэмрэ балъкъэрхэмрэ хагъэ­хьащ Бгырыс Автоном Совет Социалист Республикэм. АрщхьэкIэ а зэгухьэныгъэр емыгупсысауэ къызэрагъэпэщауэ къы­щIэкIащ. Ар иужькIэщ къащыгурыIуэжар. Псалъэм и хьэтыркIэ, парт, къэрал лэжьакIуэ цIэрыIуэ Микоян Анастас и гукъэкIыжхэм къыщегъэлъагъуэ къэбэрдейхэмрэ балъкъэрхэмрэ а зэгухьэныгъэм зэрыхагъэхьар къезэгъыу зэрыщымытар: «А зэгухьэныгъэм хэт лъэпкъхэр мус­лъымэн диным фIэкIа зыми зэпищIэртэкъым, ахэр экономикэкIи, псэуныгъэм ехьэлIа нэ­гъуэщI псомкIи щхьэхуэт. Хэбгъэзыхьмэ, къэбэр­дейхэмрэ балъкъэрхэмрэ здэкIуэр Владикавказтэкъым, атIэ Псыхуабэ бэзэрырт». Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

ЩыIэр зы пэж закъуэщ

2016-05-07

  • Тхыдэм  уриджэгу  хъунукъым
  •  Дунейр къызэригъэщIрэ Хэку зауэшхуэм нэхърэ нэхъ лъы куэд щагъэжа къэхъуакъым. Аращ ди цIыхухэм ТекIуэныгъэм и махуэр – накъыгъэм и 9-р псом хуэмыдэу хэIэтыкIауэ илъэс къэс щIагъэлъапIэри.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

Къанщауи я гъусэт

2015-11-04

  • Нобэ дгъэлъапIэ гуфIэгъуэм лъабжьэшхуэ иIэщ, и тхыдэр кIэщIми. Япэрауэ, СССР-мрэ ар зытета ухуэкIэмрэ ягъэкIуэдыжа иужь абы егъэщIылIа махуэшхуэхэри ди гъащIэм хагъэкIын хуей хъуащ. Апхуэдизу ягъэулъия Октябрь революцэм ехьэлIа щэкIуэгъуэм и 7-р къезэгъыжыртэкъым.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

ГугъапIэ къытхелъхьэ

2015-09-01

  • Дызытет дунейм и дежкIэ лIэщIыгъуэхэр напIэзыпIэм хуэдэщ. Апхуэдэ куэд блэлъэтащ адыгэхэмрэ балъкъэрхэмрэ къэралыгъуэ яIэным щIэхъуэпсу, ауэ ар къазэрехъулIэрэ, тхыдэм и пщалъэхэмкIэ убгъэдыхьэмэ, куэд щIакъым. Дриплъэжынти блэкIам.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

КъэкIуэнум дыщогугъ

2015-06-12

  • Ар ди къэралым и махуэшхуэ нэхъ щIалэ дыдэхэм ящыщщ.Уеблэмэ иджыри мащIэкъым абы щIэдзапIэ хуэхъуам  щымыгъуазэхэр. Пэжщ, мылэжьэгъуэ махуэу зэрыщытыр хъарзынэщ – уи унэм, хадэм ущыпэщащэ хъунущ. АдэкIэ-щэ? Сыт ар къэралым и гуфIэгъуэ нэхъыщхьэу щIагъэувар? А упщIэм жэуап еттын папщIэ илъэс 25-кIэ дызэIэбэкIыжын хуейщ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

Захуагъэмрэ зэхуэдэныгъэмрэ я пщалъэ Октябрь революцэ

2014-11-07

  • ЯмыгъэлъэпIэж, ауэ ящымыгъупщэжа махуэшхуэм теухуауэ
  •  1920 гъэм Граждан зауэмрэ абы иужь илъэсхэм къэралым щекIуэкIахэмрэ хуабжьу зэхафыщIа Урысейм къэкIуащ инджылыз тхакIуэ Уэльс Герберт. Ар Ленин Владимир хуэзащ. Илъэгъуахэр къыщиIуэтэжу иужькIэ абы къыдигъэкIа «Урысейр кIыфIыгъэм хэтщ» тхылъым мы псалъэхэр къыщихьат: «Кремлым сэ сыщригъэблэгъащ фIэщхъуныгъэ ин дыдэ зыхэлъ икIи шыпсэхэм ещхьу телъыджэ гугъапIэхэм зэщIаIуэта цIыхум». КъэралыщIэм и Iэтащхьэм хьэщIэм жриIат Урысейм и къэкIуэнур гъуэзэджэу щытыну, абы щхьэкIи зэфIагъэкIыну я мурадхэр хуиIуэтат. Ауэ дуней псом щыцIэрыIуэ фантастым и нэгу къыхущIэгъэхьэртэкъым тхьэмыщкIагъэмрэ зэхэкъутэныгъэ ин дыдэхэмрэ лъэгуажьэмыщхьу ягъэтIыса Урысейр зэгуэр къызэрызэфIэувэжыну щIыкIэр. АрщхьэкIэ илъэс бжыгъэ мащIэ нэхъ дэмыкIыу, и Iуэху еплъыкIэм зихъуэжауэ щытащ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

ЛъэхъэнэщIэм и къежьапIэ

2014-11-01

  • Илъэс къэс ди къэралым щагъэлъапIэ ЦIыхубэ зэкъуэтыныгъэм и махуэр. Дэтхэнэ гуфIэгъуэми хуэдэу, абы езым и къежьапIэ иIэжщ икIи ар жыжьэщ. Дриплъэжынти тхыдэм.

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ, Псалъэжьхэр