ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'ГукъэкIыжхэр'

ХамэщIым гур щыхуабэркъым

2017-01-17

  • Хадэ пщIэгъуэ зэманым ди адэм пщIэнтIэпсыр къежэхыу хьэсэм хэтт. Махуэ псом ар сымаджэщым щылэжьа нэужь, Iэмал имыIэу а и щIы Iыхьэм кIуэрт. Пщэдджыжь нэмэзми, тIэкIу едзакъэрти, сыхьэти 8-м и ныкъуэ хъуху, хъэуан хьэсэр ипщIэрт. Хъэуан гъэгъуахэр зыхуэбгъадэ хъун щымыIэ шхыныгъуэ хьэлэмэтт. Къэзахъ хъэуанхэм я мэ гуакIуэр ноби си Iум щIитыр арагъэнщ. НэгъуэщI щIыпIэ апхуэдэ щысшхауэ къысхуэщIэжыркъым.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр

Кубэр жыжьэщ – Кубэр гъунэгъущ

2016-12-03

  • Адыгэ Республикэм, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Къэрэшей-Шэрджэсым я цIыхубэ тхакIуэ, СССР-м, УФ-м я Къэрал саугъэтхэм я лауреат МэшбащIэ Исхьэкъ СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм щыхэта лъэхъэнэм къэрал лIыкIуэ гупым яхэту 1990 гъэм и накъыгъэ мазэм Кубэм зэрыщыIам, Кастрэ Фидель зэрыхуэзам теухуауэ игу къегъэкIыж.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр

Си мыхъугъуэу Хэку зауэшхуэм балигъ сищIащ

2016-08-03

  • Мамыру псэу ди къэралым нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэр хьэщэхурыпхъуэм хуэдэу къытеуащ 1941 гъэм, къалэхэр, къуажэхэр, фабрикэхэр, заводхэр, еджапIэхэр, сымаджэщхэр, унэхэр, IуэхущIапIэ абрагъуэхэр зэтракъутэу, ягъэсу, губгъуэм илъ гъавэр танкхэмрэ хьэлъэзешэ машинэхэмкIэ ираутыкIыу. Зауэ угъурсызым ди цIыху мелуан 27-м щIигъу хэкIуэдащ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр

КIуащ БетIал теухуа гукъэкIыжхэмрэ абыхэм къакъуэжа къуэпс гуэрхэмрэ

2015-12-01

  • (КIэухыр. ПэщIэдзэр №№223-225, 227-хэм итщ).
  •  А гуныкъуэгъуэри зэриIэрагъэнт а гъэмахуэ дыдэм абы тIэкIу си жагъуэ къищIынри къызыхэкIар. Пэжыр умыбзыщIмэ, БетIал лажьэ иIэтэкъым – къуаншэр сэрат: изрэ ныкъуэрэ зэрыщIэркъым жыхуаIэм ещхь сыхъури…
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр

Елгъэр Кашиф: КIуащ БетIал теухуа гукъэкIыжхэмрэ абыхэм къакъуэжа къуэпс гуэрхэмрэ

2015-11-25

  • (КIэлъыкIуэр. ПэщIэдзэр №№223- 225-хэм итщ).
  • Дэ нэхъыбэу дыщызэхэзеуэр Къэбэрдей уэрамырат – дэркIэ нэхъыфI кино гъэлъэгъуапIэхэр арат зытетыр. И лэжьапIэм сыкIуэрей, уэрамхэми дыщызэгъусэрей пэтми, и гум семыуэн щхьэкIэ, «дэнэ деж ущыпсэур»? – жысIэу зэи сеупщIыртэкъым. Пэжщ, тэмэму сыщыгъуазэт зыбгъэдэмысыж и фыз бзаджэмрэ нэхъуеиншэу фIыуэ илъагъу и къуэ цIыкIу БетIалчикрэ (апхуэдэут езым зэрыжиIэр) зыщIэс унэр Театральнэ (Головко) уэрамым зэрытетым…
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр

Елгъэр Кашиф: КIуащ БетIал теухуа гукъэкIыжхэмрэ абыхэм къакъуэжа къуэпс гуэрхэмрэ

2015-11-21

  •    (КIэлъыкIуэр.
  • ПэщIэдзэр №№223-224-хэм итщ).
  • Абы сегупсысын хуей щIэхъуар уэ къащIэ, а псапэр къысхуэзыщIам и пэжыпIэ дыдэр зэхэзгъэкIын мурад щIэсщIар а гулъытэм щхьэкIэ пыухыкIауэ фIыщIэ зыхуэщIыпхъэр къэсщIэну арагъэнт. АрщхьэкIэ иужькIэ абы зэи сыхущIэкъуакъым – Бубэ, зэрыжысIащи, сыкъигъэпцIауэ шэч хуэсщIыфынутэкъым. БетIалщи… Сыт хуэдиз и цIэрыIуагъми, и цIыхуфIагъми, и Iэгу и Iэнэу зэрыжумартри мызэ-мытIэу си нэгу щIэкIа пэтми, абы и псэукIэр зыхуэдэри зыщIэс унэ пхашэ цIыкIури Iэджэрэ слъэгъуати… ЖыпIэнурамэ, а къысхуищIа къомым я щIыIужкIэ, сэр щхьэкIэ сом щищ къыздрихар схузэмыгъэзахуэу, зи гущIэгъу къыслъысар згъэлъагэу, сэ езыр зысфIэтхьэмыщкIэжу, зызгъэцIыкIуу… Ныбэ гузэвэгъуэм гупсысапIэ, хэплъапIэ сыхидзауэ екIуэкIырти… Къалэм зы шэджагъуашхэ (пщэдджыжьышхэмрэ пщыхьэщхьэмрэ щхьэкIэ шхапIэ щыдиIэт дыщыпсэу Переделкинэм) къыщезгъэщтэху къэскIэ, БетIал хужысIахэм хуэдэм хэмынын Тхьэм сищI…
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр

КIуащ БетIал теухуа гукъэкIыжхэмрэ абыхэм къакъуэжа къуэпс гуэрхэмрэ

2015-11-19

  • Елгъэр Кашиф
  • Cэ стхауэ адэкIэмыдэкIэ тетахэр къа­лъыхъуэжурэ еджэнкIэ е ахэр тхылъ щхьэхуэурэ къысхудэгъэкIыжынкIэ сигурэ си щхьэрэ зэтелъу щытамэ, къытезгъэзэжнытезгъэзэжурэ зы Iуэ­хум тIэущэ сытепсэлъыхьыжынтэкъым. Хэт, пса­лъэм папщIэ, илъэс тIощI, плIыщI, щэ ныкъуэ и пэкIэ стхахэр, зыгуэрхэр къе­джауи сощIри, зыщIэжыр? Хьэмэрэ ахэр къэзгъуэтыжу аргуэру сыкъеджэжащэрэт жызыIэнур хэт? Япэрауэ, ящIэжын щхьэкIэ, ар зы бэлыхьлажьэу щытын ­хуеящ. Сэ бэлыхьлажьэкIэ дызыгъэгуфIэу зи гугъэжхэм захэзбжэркъым  слъэ­кIыр сщIащ. КъимыдэкIэ, мо зи гугъу сщIы лъэхъэнэхэм псэуа цIыху тхылъеджэхэм ящыщу нобэ дунейм тетыжыр, ди жагъуэ зэрыхъунщи, мащIэ дыдэщ. Сэри сымыщIалэж, къысхуэнэжа зэманыр ебзыхьэкIыпауэ къэзгъэсэбэпын зэрыхуейр къызгурыIуэж пэтми, сызэпхъуэкIыжмэ, нобэрей махуэм сыкъыхэпкIэжурэ, япэкIи сыплъэурэ, ди псэукIам, зэхэтыкIам, зи гъусэу сыкъэгъуэгурыкIуахэм ехьэлIа гукъэкIыжхэм жэщкIи сыщIамыгъэжейр, махуэкIи абыхэм сащIыбгъэдэсыр аращ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр

Кебеков Владимир: Байконур зыухуахэм сащыщщ

2015-07-02

  •   Къэзахъстаным и губгъуэ кIэухыншэхэм я зы кIапэм хуэзэ Тара-Там гъуэщI гъуэгу станцым 1955 гъэм щитIысыкIауэ щытащ геолог гуп. Абыхэм хуагъэуват космосыр къэхутэным елэжьыну комплексыр ящIын папщIэ къагъэсэбэп хъуну материалхэр езы щIыналъэм къыщалъыхъуэну. Ауэ абыхэм ухуэныгъэм епхьэлIэ хъуну зыри ягъуэтакъым, пшахъуэрэ псырэ нэмыщI. Нэхъ иужькIэ «Байконур и ухуакIуэхэм лIыгъэ щызэрахьа щIыпIэу» къалъытам итIани куэд дэмыкIыу лэжьыгъэ инхэм зыщаубгъуащ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр

Дымыгъэвар укIуэдыж

2015-05-29

  • Сэлам  гуапэ  фызох! «Адыгэ псалъэ» газетым и щIэджыкIакIуэхэм фи пащхьэ нислъхьэну сыхуейт мы Iэрытхыр. Мыр си адэшхуэ Къуэдзокъуэ ТIутIэ итхыжащ. Сабийуэ и адэр зауэм хэкIуэдащ. Езыр  быным   я   нэхъыжьу къанэри,  гугъуехь куэд илъэгъуащ. И гукъеуэр къыщиIуатэ тхылъымпIэ къигъуэтыжауэ щытащ. Хэку зауэшхуэр зэриухрэ илъэс 70 щрикъу  гъэм сыхуейт мы тхыгъэр хэIущIыIу сщIыну:
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр

Си гъащIэ- си дуней

2015-02-28

  • Мурат Чэпай и гукъэкIыжхэр
  • (КIэлъыкIуэр. ПэщIэдзэр №34-м)
  • ЛIэщIыгъуэм щIигъуащ адыгэхэм я хэкужьыр зэрырагъэбгынэрэ, дунейм текъухьа хъуащ шэрджэсхэм я нэхъыбапIэр, Iэджэрэ ихуащ кIуэдыпIэ. Ухэхэсыным нэхърэ нэхъ насыпыншагъэ щыIэнкIэ хъунукъым. Я бзэр, я хабзэхэр, я щэнхабзэр хамэ къэралым зэрыщахъумэфам щхьэкIэ фIыщIэ лей яхуэфащэщ нобэ дызыгъэхьэщIэ ди бысымхэм. Уи гур хохъуэ, уи щхьэр лъагэ мэхъу абыхэм уащыхэплъэкIэ. Хэхэс зэрыхъу лъандэрэ я нэгу Iэджэ щIэкIащ адыгэхэм – гуауи гугъуехьи, гукъутэгъуи нэщIэбжьи. А псоми къелащ адыгэхэр. Къелащ я гуащIэр инти, зэрыадыгэм иригушхуэрти, абы къару къахилъхьэрти. УрихьэлIэнкIэ хъуркъэ апхуэдэ къарум иримыгушхуэ, нэуфIыцIщхьэрыуэкIэ зэджэ цIыху къэплъэнэфхэм. Апхуэдэхэм къапэкIухьын хуейщ, нобэрей щIэблэм щапхъэ яхуэхъунукъым зи гугъу сщIыхэр.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ГукъэкIыжхэр