ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Лъэпкъ Iуэху'

Лъэпкъыр къэзыгъэуш

2017-04-22

  • Адыгэ ныпым и лъабжьэр жыжьэ къыщожьэ. Ар хыболъагъуэ синдхэм, мэуэтхэм, хьэтхэм я тхыдэм, уеблэмэ адыгэхэр щIыпIэрыс щыхъуа лъэхъэнэхэм (ди эрэм ипэ илъэс мини 6) нып папщIэу зэрахьа гуэрхэр щыIащ. Нэхъ гъунэгъу лъэхъэнэхэм укъэIэбэмэ, 15-нэ лIэщIыгъуэм,  Инал и пщыгъуэм нып щызэрахьарэ щызэрамыхьарэ къэхутэн хуейщ, ауэ абы иужькIэ, 1774 гъэхэм ирихьэлIэу, Къэбэрдей щIыналъэм нып зэриIар тхыдэм къыхощ. Апхуэдабзэу адыгэ лIакъуэхэми унагъуэ зызыужьахэми езы-хэм я нып яIэжу зэрыщытар нахуэщ. Абыхэм я нэхъыбапIэр щэкI удзыфэщ къызыхэщIыкIар, шабзэшитI зэблэдзахэмрэ вагъуищымрэ зэхуэдэу лIакъуэ нып куэдым я деж щыболъагъу.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху

Дунейпсо Адыгэ Хасэмрэ КАФФЕД-мрэ зэдэлэжьэн хуейщ

2017-04-20

  • Адыгэ лъэпкъым теухуа псалъэмакъ аргуэру дунейпсо утыку кърахьащ. «КАФФЕД-р Дунейпсо Адыгэ Хасэм хокIыж», «Хэкурысхэмрэ хэхэс адыгэхэмрэ зэзэгъыжыркъым», «ДАХ-р зэбгрокIыж» – мыпхуэдэ цIэхэр зиIэ тхыгъэхэр иужьрей зэманым куэду къралъхьащ интернетым. Кавказым, адыгэм нэхъ тегъэщIауэ лажьэ хъыбарегъащIэ Iэмалхэм зэрафIэфIым хуэдэу зэбграгъэх мы хъыбархэр, Кавказ Хасэхэм я Федерацэм и тхьэмадэ Хьэгъундокъуэ Яшар 2020 гъэ пщIондэ УФ-м къихьэну хуимыту зэрыпаубыдрэ. Езы КАФФЕД-м и сайтым зэритымкIэ, зэгухьэныгъэм Дунейпсо Адыгэ Хасэм хэкIыжын мурад иIэкъым, апхуэдэ унафи къищтакъым. Уеблэмэ къищтэнуи хуитыныгъэ иIэкъым, Хасащхьэм и зэхуэс зэхуишэсу хэмыплъауэ. ЗэкIэ ДАХ-м и ГъэзэщIакIуэ гупым хэтхэм я лэжьыгъэр къызэтрагъэувыIа къудейуэ аращ, щхьэусыгъуэу къагъэлъагъуэр – адыгэ лъэпкъым и Iуэхухэр Хасащхьэм зэрызэфIихым КАФФЕД-р арэзы зэрытемыхъуэрщ, абы папщIэ дзыхь зэрыхуимыщIыжырщ.
  • Сыт хуэдэ еплъыкIэ хуаIэ мы Iуэхум ДАХ-м и тхьэмадэхэмрэ Адыгэ Республикэм щыпсэухэмрэ? Апхуэдэ упщIэкIэ захуэдгъэзащ дуней псом щыцIэрыIуэхэмрэ къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэхэмрэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху

Адыгэ ныпым и махуэм зыхуагъэхьэзыр

2017-04-15

  • КъБР-м и Iэтащхьэм и Администрацэм и УнафэщI Къуэдзокъуэ Мухьэмэд мэлыжьыхьым и 10, 14-хэм иригъэкIуэкIащ Адыгэ ныпым и махуэр гъэлъэпIэным пыщIа дауэдапщэхэр къызэгъэпэщыныр зи пщэ дэлъ гупым хэтхэм я зэIущIэхэр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху

Хасащхьэм и зэхуэс

2017-03-28

  • Дунейпсо Адыгэ Хасэм и Хасащхьэм и зи чэзу зэIущIэр щэбэт кIуам Налшык къалэ щекIуэкIащ. Абы кърихьэлIащ Сирием, Иорданием, Израилым, Европэм щыIэ хасэхэм, Краснодар, Ставрополь, Осетие Ищхъэрэ – Алание, Адыгэ, Къэрэшей-Шэрджэс, Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэхэм щылажьэ къудамэхэм я тхьэмадэхэмрэ ГъэзэщIакIуэ гупым хэтхэмрэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху

Зы лIы ныбжь ирокъу

2017-03-22

  • КъБКъУ-м Темыркъан Хьэту и цIэр зезыхьэ и щэнхабзэ центрым гуфIэгъуэ тIуащIэ – университетым адыгэбзэмрэ адыгэ литературэмкIэ и кафедрэр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 85-рэ зэрырикъумрэ Адыгэбзэм и махуэмрэ – щагъэлъэпIащ иджыблагъэ. Зэхыхьэ гуапэр ирагъэкIуэкIащ журналист, пародист Дзэгъащтэ Азэмэтрэ КъБКъУ-м щеджэ Къагъырмэс ФатIимэрэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху

ДызэгурымыIуэныр ди пщIыхьэпIи къыхэхуэ хъунукъым

2017-03-18

  • Илъэси 150-м щIигъуауэ адыгэхэр мелуан бжыгъэкIэ Тыркум щопсэу. «Зытхъумэжыфа, дызыхэс лъэпкъым дыхэмышыпсыхьыжу? Урысеймрэ Тыркумрэ я зэхущытыкIэр сыткIэ къыджьэхэуэрэ адыгэхэм?», – аращ нобэ нэхъ дызыгъэ-пIейтейр.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху

«Джэгурэшым» шэрджэсхэр къыхохьэ

2017-02-08

  • ХьэтIохъущокъуэ Къазий и цIэр зезыхьэ Адыгэбзэ Хасэр къызэрызэрагъэпэщрэ зыщIэ­хъуэпс Iуэхугъуэхэм ящыщ зы ­къехъулIащ. Иджыблагъэ абы и ­лэ­жьыгъэм  къыхыхьащ Къэрэшей-Шэрджэсыр. къэщIэрейхэм­рэ гу­шыIэрейхэмрэ я «Джэгу­рэш» зэпеуэм,  Адыгэбзэ Хасэм  илъэ­сым и кIуэцIкIэ плIэ иригъэкIуэкIым, и ещанэ лигэм и 2-нэ джэгугъуэр ­Инжыдж псыхъуэ дэс адыгэхэм я деж щызэхэташ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху

Анэдэлъхубзэм и пщIэр яIэт

2017-02-02

  • Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым иджыблагъэ щекIуэкIащ адыгэбзэмкIэ тхыгъэ зэпеуэ. Анэдэлъхубзэм и пщIэр Iэтыным хуэгъэпса апхуэдэ Iуэхугъуэр къызэрагъэпэщащ университетым адыгэбзэмкIэ, Кавказ Ищхъэрэм ис лъэпкъхэм я литературэмрэ IуэрыIуатэмкIэ и кафедрэхэм, КъБКъУ-м Адыгэ щэнхабзэмкIэ и центрым, егъэджакIуэхэм я щIэныгъэм щыхагъахъуэ институтым, ХьэтIохъущокъуэ Къазий и цIэр зезыхьэ Адыгэбзэ хасэм, «Нарт Хэку» жылагъуэ щIалэгъуалэ зэгухьэныгъэм.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху

ЛIымыщокъуэ Рэмэзанщ Хасэм и тхьэмадэр

2017-02-01

  • Щэбэт кIуам Мейкъуапэ щекIуэкIащ Адыгэ Республикэм щылажьэ Адыгэ Хасэм и ХIX къэпщытэныгъэ-хэхыныгъэ съездыр. Абы и лэжьыгъэм хэтащ УФ-м и Къэрал Думэм и депутат Хьэсанэ Мурат, АР-м и япэ Президент Джарым Аслъэн, АР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр зыгъэзащIэ КъумпIыл Мурат, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий, КъБР-м, КъШР-м, Краснодар крайм щыIэ хасэхэм я унафэщIхэу ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, Аслъэн Алий, КIэкIыхъу Мэжид сымэ, республикэм щызэхэт жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм, къулыкъущIапIэхэм я лIыкIуэхэр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху

«Адыгэ псалъэ» газетым и обозреватель ХЪУАЖЬ Фахъри: МэшбащІэ Исхьэкъ ди хэкум и цIэр Тыркум фIыкIэ щыжрегъэIэ

2017-01-31

  • (КIэухыр. ПэщIэдзэр
  • №№15 – 16-хэм итщ).
  •  «УщыблэлъэткIэ  кхъухьлъатэм мыбдежым  укъыщехмэ…»
  •  
  • ДЮЗДЖЭ шэджагъуашхэр къэсауэ дынэсати, занщIэу шхапIэм дашащ. ШхапIэр зейри адыгэт. ЩIалэщIэ гуэр къытпэгъуэкI-ри Исхьэкъ и Iэр къиубыдащ, адыгэ жыIэкIэ дахэкIэ «ФIэхъусапщий!» къыжриIащ. Ар Исхьэкъ и гуапэ мыхъуу къэнэнт, абы дэуэршэрыну щыщIидзэм, модрейм IэпэтэрмэшкIэ «сэ сщIэр апхуэдизщ» къыжиIащ. Ис-хьэкъ ар къыпхуидэнт?! «Уи адэ хьэм ишхи, ар даурэ? Уи адэращ ар зи лажьэр, аращ зэшхыдэн хуейр», – Исхьэкъ щыжиIэм, щIалэм шхапIэ кIуэцIыр къигъэлъагъуэри: «Мес, си адэр абы щIэтщ» жиIащ. Абы хэту, и адэри къыщIэкIри фIэхъус къыдихащ. Исхьэкъ, къэхъуахэм и гугъу хуищIурэ, абы дэгушыIащ. ТIури зэныбжьу къызэрыщIи-дзыжари ягъэщIагъуэрт. ГушыIэ дахэ хэлъу, дахэу дыкъагъэхьэщIэри, дыкъыщрагъэжьэжым бысымыр Исхьэкъ ифIэщу къопсалъэ: «Иджыри си гуапэу узгъэхьэщIэнщ, кхъухьлъатэкIэ ущыблэлъэткIэ мыбдежым укъыщикIрэ укъысхуеблагъэу щытмэ». Исхьэкъ абы и пидзыжащ:
  • «Уэлэхьи уэ къэбэрдейхэми уащхьэщыкIыжам, си къуэш. Абыхэм мыпхуэдэу жаIэ: «ФымыпIащIэмэ, фыкъеблагъэ!»
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Лъэпкъ Iуэху