ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Юбилей'

2018-01-16

  • ЩIыхьрэ  пщIэрэ  къытхуэзыхьа
  • Балъкъэр  Борис  Хьэзешэ  и  къуэр
  •  ЩIэныгъэм и тхыдэм къыхэнэ хабзэщ абы и унэтIыныгъэхэм я зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщIа, зи къэхутэныгъэхэр лъабжьэ быдэ хъуа еджагъэшхуэхэм я цIэхэр. Апхуэдэщ филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и академик Балъкъэр Борис Хьэзешэ и къуэр кавказыджхэм я дежкIэ. Ар ящыщщ а щIэныгъэ унэтIыныгъэм и лъабжьэр зыгъэтIылъахэм. Бгъэдэлъа щIэныгъэ-къэхутэныгъэ зэфIэкIышхуэхэм, бзэм и зэхэлъыкIэр, зэпкърылъыкIэр псэкIэ зыхищIэу зэрыщытам я хьэтыркIэ Балъкъэрым хузэфIэкIащ кавказ лингвистикэм зригъэужьын, гулъытэ нэхъ зыхуэщIыпхъэ Iуэхугъуэхэр къыхигъэбелджылыкIын.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ХэкулI, зэчий лъагэ зиIэ Уэхъутэ Александр

2018-01-13

  •  Тхьэмадэ
  •  ЩIышылэм и 12-м и ныбжьыр илъэс 70 ирикъуащ Урысейми хамэ къэралхэми щыцIэрыIуэ жылагъуэ лэжьакIуэ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм и Жылагъуэ палатэм хэт, Урысейм ис адыгэхэм я лъэпкъ-щэнхабзэ автономием и унафэщI, КъШР-м щылажьэ адыгэ жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я союзым и тхьэмадэ Уэхъутэ Александр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Къэжэр Борис ящыгъупщэркъым

2018-01-11

  •  Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и цIыхубэ артист, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм щIыхь зиIэ и артист, ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым илъэс куэдкIэ щылэжьа Къэжэр Борис псэужамэ, дыгъэгъазэм и 27-м и ныбжьыр илъэс 70 ирикъунут.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ЛъэпкъылI щэджащэ КъардэнгъущI Зырамыку

2018-01-10

  • ГъэлъэпIэн  хуейуэ  къыдолъытэ
  • Республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Ю. А. иджыблагъэ тхыгъэкIэ зыкъыхуигъэзащ Урысейм щыпсэу адыгэхэм я федеральнэ лъэпкъ-щэнхабзэ автономием и президент Уэхъутэ Александр. Ар топсэлъыхь адыгэхэм я щэнхабзэм, тхыдэм, литературэм лъэужь дахэ къыхэзына щIэныгъэлI, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и цIыхубэ артист, тхакIуэ КъардэнгъущI Зырамыку къызэралъхурэ илъэси 100 щрикъу пIалъэр Iэтауэ гъэлъэпIапхъэу къызэрилъытэм.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

«СемытIысэхыу къызолъыхъуэ фIыгъуэ»

2017-12-27

  • ТхакIуэ,  усакIуэ  цIэрыIуэ Кiэщт Мухьэз Хъусин  и  къуэркъызэралъхурэ илъэс  80  ирокъу
  • Гупсысэ жанкIэ гъэнщIа тхыгъэ купщIафIэхэр
  • КIэщт Мухьэз Хъусин и къуэр 1937 гъэм дыгъэгъазэм и 25-м Къэрэгъэш къуажэм къыщалъхуащ, абы курыт еджапIэр къыщиухащ. Дзэм илъэситIкIэ къулыкъу щищIа нэужь, Москва  дэт Литературэ  институтым щеджащ, 1965 гъэм къыщыщIэдзауэ «Ленин гъуэгу» («Адыгэ псалъэ») газетым, 1971 – 1977 гъэхэм «Iуащхьэмахуэ» журналым, иужькIэ «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм щылэжьащ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Музыкэ театрым къару иIэщ сыт хуэдэ лэжьыгъи игъэувыну

2017-12-26

  • УФ-ми КъБР-ми щIыхь зиIэ я артист, Музыкэ театрым и уэрэджыIакIуэ цIэры-Iуэ, илъэс 30-м щIигъуауэ республикэ, къэрал театр гъуазджэр зыгъэбей, зи гукъыдэжымрэ дэрэжэгъуэмкIэ цIыхубэм ядэгуашэ Батыр Мухьэдин и ныбжьыр илъэс 60 зэрырикъур иджыблагъэ игъэлъэпIащ. Ар ди щхьэусыгъуэу, куэдым ягу дыхьэ оперэ уэрэджыIакIуэ Iэзэр «Адыгэ псалъэм» и редакцэм къедгъэблагъащ, театр гъуазджэм хуищIа хэлъхьэныгъэфIхэмрэ и мурадхэмрэ тедгъэпсэлъыхьы-ну.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ЩIэныгъэр цIыхубэм яхэзыхьа

2017-12-13

  • Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Адыгеймрэ Псыжь хэгъуэгумрэ щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, Дунейпсо Адыгэ Академием и академик Аулъэ Мэлыч Хьисэ и къуэр 1917 гъэм щэкIуэгъуэм и 8-м Адыгейм щыщ Хьэкурынэхьэблэ къуажэм къыщалъхуащ. Илъэс 13 фIэкIа имыныбжьу, ар хэтащ революцэ нэужьым щIэныгъэншагъэр зыгъэкIуэд гупхэм. Езым и къуажэм, къыщалъхуа и унэм абы къыщызэIуихауэ щытащ «ЩIэныгъэншагъэр гъэкIуэдынымкIэ IуэхущIапIэ».
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Нэхъыщхьэр уи лъэпкъыр фIыуэ плъагъунырщ

2017-12-05

  • Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор Къумыкъу Тыгъуэн Хьэбас и къуэркъызэралъхурэ илъэс  90  ирокъу
  •  Къумыкъу Тыгъуэн Хьэбас и къуэр Урысей Федерацэми хамэ къэралхэми щыцIэрыIуэ щIэныгъэлIщ, егъэджакIуэщ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и кавказыдж тхыдэ школым и къызэгъэпэщакIуэщ. Профессор Къумыкъу Тыгъуэнщ республикэм и лъэпкъ IэщIагъэлIхэм ящыщу тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор цIэ лъапIэр япэу зыхуагъэфэщар.
  • Шэджэм районым хыхьэ Шэджэм ЕтIуанэ къуажэм 1927 гъэм дыгъэгъазэм и 5-м къыщалъхуащ Къумыкъур. Жылэм дэт курыт школ №1-р ехъулIэныгъэ-       кIэ къиуха нэужь, щIалэщIэр 1945 гъэм щIэтIыс-        хьащ Къэбэрдей къэрал пединститутым тхыдэмкIэ        и факультетым икIи тхыдэдж IэщIагъэр зригъэгъуэтащ. Лъэпкъ тхыдэм дихьэх, щIэныгъэм хуэнэхъуеиншэ Тыгъуэн щIэхъуэпсырт а IэщIагъэмкIэ бгъэдэлъ зэфIэкIым нэхъри хигъэхъуэну. А мура-    дыр иIэу ар щIэтIысхьащ Осетие Ищхъэрэ къэрал пединститутым и аспирантурэм. Еджагъэшхуэхэу Скитский  Б. В., Тотоев М. С. сымэ и щIэныгъэ унафэщIу Къумыкъум 1953 гъэм игъэхьэзыращ и кандидат диссертацэр икIи Куржым ехъулIэныгъэкIэ щыпхигъэкIащ. Абы лъабжьэ хуищIащ студент илъэсхэми къыкIэлъыкIуэ зэманми иригъэкIуэкIа къэхутэныгъэхэр.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Iулыдж ин зыбгъэдэлъа узэщIакIуэ

2017-11-28

  • Фэеплъ
  • Лъэпкъым и къуэ пэж
  • Къэбэрдей-Балъкъэрым, лъэпкъ щIэныгъэм я зыужьыныгъэм, ехъулIэныгъэм хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщIа еджагъэшхуэхэм ящыщщ этнолог лъэщ, тхыдэдж IэкIуэлъакIуэ, къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ Думэн Хьэсэн Мухътар и къуэр. УФ-м, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор Думэным и щIэныгъэ-къэхутэныгъэ зэфIэкIхэр инщ икIи купщIафIэщ. Абыхэм ягъуэтащ яхуэфащэ жылагъуэ, къэрал гулъытэ лъагэхэр. Думэн Хьэсэн хуагъэфэщауэ щытащ КъБР-м и Правительствэм, ЩIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием и Президиумым къабгъэдэкI щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр, КъБР-м и Къэрал саугъэтыр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

БжьиблкIэ уэнущ иджыри лIэужьыр, Ихъумэнущ абы лъэпкъ лъэужьыр

2017-11-23

  • Лъэпкъым и  тхакIуэнэс
  •  Ирехъу илъэсхэр
  •  Куэд е мащIэ,
  • Мы зым си гугъэр
  • Хыумыхыж:
  • ГъащIитI зы гъащIэм
  • ЩызгъэгъащIи,
  • Дунейм щхьэхуиту
  • Сегъэхыж.
  • 2016 гъэм и шыщхьэуIу мазэм КъБР-м и щэнхабзэм, литературэм, журналистикэм, адыгэ лъэпкъым зэрыщыту хэщIыныгъэ ин игъуэтат – дунейм ехыжат а унэтIыныгъэхэми, къэзыцIыхуу щыта цIыху бжыгъэншэхэми я гум лъагъуэ нэху къыхэзына Уэрэзей Афлик Пщымахуэ и къуэр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей