ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Юбилей'

ЩIэныгъэр цIыхубэм яхэзыхьа

2017-12-13

  • Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Адыгеймрэ Псыжь хэгъуэгумрэ щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, Дунейпсо Адыгэ Академием и академик Аулъэ Мэлыч Хьисэ и къуэр 1917 гъэм щэкIуэгъуэм и 8-м Адыгейм щыщ Хьэкурынэхьэблэ къуажэм къыщалъхуащ. Илъэс 13 фIэкIа имыныбжьу, ар хэтащ революцэ нэужьым щIэныгъэншагъэр зыгъэкIуэд гупхэм. Езым и къуажэм, къыщалъхуа и унэм абы къыщызэIуихауэ щытащ «ЩIэныгъэншагъэр гъэкIуэдынымкIэ IуэхущIапIэ».
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Нэхъыщхьэр уи лъэпкъыр фIыуэ плъагъунырщ

2017-12-05

  • Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор Къумыкъу Тыгъуэн Хьэбас и къуэркъызэралъхурэ илъэс  90  ирокъу
  •  Къумыкъу Тыгъуэн Хьэбас и къуэр Урысей Федерацэми хамэ къэралхэми щыцIэрыIуэ щIэныгъэлIщ, егъэджакIуэщ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и кавказыдж тхыдэ школым и къызэгъэпэщакIуэщ. Профессор Къумыкъу Тыгъуэнщ республикэм и лъэпкъ IэщIагъэлIхэм ящыщу тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор цIэ лъапIэр япэу зыхуагъэфэщар.
  • Шэджэм районым хыхьэ Шэджэм ЕтIуанэ къуажэм 1927 гъэм дыгъэгъазэм и 5-м къыщалъхуащ Къумыкъур. Жылэм дэт курыт школ №1-р ехъулIэныгъэ-       кIэ къиуха нэужь, щIалэщIэр 1945 гъэм щIэтIыс-        хьащ Къэбэрдей къэрал пединститутым тхыдэмкIэ        и факультетым икIи тхыдэдж IэщIагъэр зригъэгъуэтащ. Лъэпкъ тхыдэм дихьэх, щIэныгъэм хуэнэхъуеиншэ Тыгъуэн щIэхъуэпсырт а IэщIагъэмкIэ бгъэдэлъ зэфIэкIым нэхъри хигъэхъуэну. А мура-    дыр иIэу ар щIэтIысхьащ Осетие Ищхъэрэ къэрал пединститутым и аспирантурэм. Еджагъэшхуэхэу Скитский  Б. В., Тотоев М. С. сымэ и щIэныгъэ унафэщIу Къумыкъум 1953 гъэм игъэхьэзыращ и кандидат диссертацэр икIи Куржым ехъулIэныгъэкIэ щыпхигъэкIащ. Абы лъабжьэ хуищIащ студент илъэсхэми къыкIэлъыкIуэ зэманми иригъэкIуэкIа къэхутэныгъэхэр.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Iулыдж ин зыбгъэдэлъа узэщIакIуэ

2017-11-28

  • Фэеплъ
  • Лъэпкъым и къуэ пэж
  • Къэбэрдей-Балъкъэрым, лъэпкъ щIэныгъэм я зыужьыныгъэм, ехъулIэныгъэм хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщIа еджагъэшхуэхэм ящыщщ этнолог лъэщ, тхыдэдж IэкIуэлъакIуэ, къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ Думэн Хьэсэн Мухътар и къуэр. УФ-м, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор Думэным и щIэныгъэ-къэхутэныгъэ зэфIэкIхэр инщ икIи купщIафIэщ. Абыхэм ягъуэтащ яхуэфащэ жылагъуэ, къэрал гулъытэ лъагэхэр. Думэн Хьэсэн хуагъэфэщауэ щытащ КъБР-м и Правительствэм, ЩIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием и Президиумым къабгъэдэкI щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр, КъБР-м и Къэрал саугъэтыр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

БжьиблкIэ уэнущ иджыри лIэужьыр, Ихъумэнущ абы лъэпкъ лъэужьыр

2017-11-23

  • Лъэпкъым и  тхакIуэнэс
  •  Ирехъу илъэсхэр
  •  Куэд е мащIэ,
  • Мы зым си гугъэр
  • Хыумыхыж:
  • ГъащIитI зы гъащIэм
  • ЩызгъэгъащIи,
  • Дунейм щхьэхуиту
  • Сегъэхыж.
  • 2016 гъэм и шыщхьэуIу мазэм КъБР-м и щэнхабзэм, литературэм, журналистикэм, адыгэ лъэпкъым зэрыщыту хэщIыныгъэ ин игъуэтат – дунейм ехыжат а унэтIыныгъэхэми, къэзыцIыхуу щыта цIыху бжыгъэншэхэми я гум лъагъуэ нэху къыхэзына Уэрэзей Афлик Пщымахуэ и къуэр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ТхакIуэ, журналист Къамбий Джэфар къызэралъхурэ илъэс 75-рэ ирокъу

2017-11-22

  • «Дыщэ уэшх», «Дохутыр», «Уэсят», «Нащхъуэ», нэгъуэщI и тхыгъэ купщIафIэхэмкIи адыгэ литературэм хэлъхьэныгъэ хуэзыщIа, цIыхухэм ягу къинэжа Къамбий Джэфар 1942 гъэм жэпуэгъуэм и 27-м Къармэхьэблэ адыгэ къуажэжьым къыщалъхуащ. Курыт школыр къиухри, ар Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и тхыдэ-филологие факультетым урысыбзэмрэ литературэмкIэ и къудамэм щIэтIысхьащ. Дзэм ираджэу къигъэзэжа иужь еджэным пищащ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Уэрэдус цIэрыIуэ Щомахуэ Хьэсэнбий и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу

2017-11-21

  • «Стхым  лъэпкъыр  зэрыхуэныкъуэр
  • зыхэзмыщIэмэ,  къызэхъулIэркъым»
  •  ЦIыху щэджащэхэмрэ лъэпкъылI ахъырзэманхэмкIэ бей Зеикъуэ щIыналъэр зэрыгушхуэ и бынхэм ящыщщ уэрэдус, уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Щомахуэ Хьэсэнбий.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ЛъэпкъылI нэсым и гъащIэ гъуэгур

2017-11-18

  • 1917 гъэм щэкIуэгъуэм и 18-м Джылахъстэнейм хыхьэ Дей къуажэм къыщалъхуащ. Пасэу зи адэр зыфIэкIуэда щIалэ цIыкIур Сабий унэм иратащ, иужькIэ Мэртэзей (иджы – Тэрч) дэт мэкъумэш еджапIэм щIагъэтIысхьащ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Лъэпкъ зэхэгъэж зымыщIым и закъуэщ къызыхэкIа лъэпкъыр фIыуэ зылъагъуфынур

2017-11-18

  • МыкIуэдыжын  лъэужь
  • ЛIэщIыгъуэм и Iыхьэ плIанэкIэ узыдэгъуэгурыкIуа цIыхум блэкIа зэманым иту утепсэлъыхьыну гугъущ. Сэ къысхуихуащ абы утыкум нэхъ гукъинэжу щигъэIуа псалъэхэм сыщIэдэIуну, и ехъулIэныгъэхэмрэ Iуэху хузэхуэмыгъэхъухэмрэ зэрызыхищIэр слъагъуну, бэм епсэлъэн Iэзагъымрэ къыхуащI пщIэмрэ щIыхьымрэ сыкIэлъыплъыну. Ар пхуэмыпшыныжын тыгъэт гъащIэм къыбгъэдэкIыу, гъащIэм ухуэзыущий еджапIэт.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Урысей Федерацэм и цIыхубэ артист ТIыхъужь Алий

2017-11-11

  • Ноби  псэууэ  фIэкIа къэслъытэркъым
  • ТIыхъужь Алий теухуауэ фIы куэд схужыIэнущ. Апхуэдэ артист гъуэзэджэм, хьэлэмэтым сызэрыдэлэжьамкIэ сынасыпыфIэщ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Зыми емыщхь Къардэн Барэсбий

2017-11-10

  • Къэбэрдейм зы къуажи щыIэу къыщIэкIынкъымКъардэнхэзыдэмыс.А лъэпкъ хъарзынэр Зеикъуи щопсэу – дахэу, нэхъыжь и жыIэ тетрэ нэмысыр зи лъабжьэ насыпыр яIэу. Къардэнхэ Му-сэрэ КIунэрэ – псэ дахэрэ гу къабзэрэ зиIахэм – я къуэ ахъырзэмант Барэсбий. Адэ-анэрикъуажэрикъызэрыщыгугъауэ къыщIэкIащ ар. Псэужамэ, мы махуэхэм Барэсбий илъэс 90 ирикъунут. Дунейм зэрехыжри куэд щIакъым – махуэ 57-рэ дэкIауэ аращ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей